Şiir İncelemesi: Zeynep Türküsü

Halk edebiyatımızın en güzel türkü örneklerinden birisi Zeynep ya da Zeynebim olarak bilinen türküdür. Bu yazımızda “Zeynep türküsü” biçim özelliklerini inceledik.

TÜRKÜ

Zeynep bu güzellik var mı soyunda?
Elvan elvan güller kokar koynunda,
Ramazan ayında bayram gününde.

Zeynebim Zeynebim anlı Zeynebim,
Üç köyün içinde şanlı Zeynebim.

Söğüdün yaprağı narindir narin,
İçerim yanıyor, dışarım serin,
Zeynep’i ettiler bu hafta gelin.

Zeynebim Zeynebim anlı Zeynebim,
Üç köyün içinde şanlı Zeynebim.

Zeynep’e yaptırdım altından tarak,
Tara da zülfünü omzuna bırak.
Görüşmek isterim, yollarım ırak.

Zeynebim Zeynebim anlı Zeynebim,
Üç köyün içinde şanlı Zeynebim.

Zeynep’in alı var, alı neylesin?
Al yanak üstüne şalı neylesin?
Bu âşıklık varken malı neylesin?

Zeynebim Zeynebim anlı Zeynebim,
Üç köyün içinde şanlı Zeynebim.

Zile’nin yolları dardır geçilmez,
Soğuktur suları bir tas içilmez.
Anadan geçilir, yârdan geçilmez.

Zeynebim Zeynebim anlı Zeynebim,
Üç köyün içinde şanlı Zeynebim.

A) Biçim Özellikleri

Zeynebim adıyla bilinen bu eser, anonim halk edebiyatı nazım biçimlerinden “türkü” örneğidir. Türküler, bent ve kavuştak (nakarat) bölümlerinden oluşur. Bu şiirinin bent kısmı üçlü, nakarat kısmı ise ikili dizelerden oluşmuştur. Ölçü olarak ise hece ölçüsünün 11’li kalıbı kullanılmıştır. Türkü biçimi hakkında daha fazla bilgiye ulaşmak için tıklayınız.

B) Ahenk Unsurları

a) Kafiye Şeması

Bu şiirin kafiye şeması şu şekildedir:
… soyunda-a
… koynunda-a
… gününde-a

… Zeynebim-b
… Zeynebim-b

… narin-c
… serin-c
… gelin-c

… Zeynebim-b
… Zeynebim-b

… tarak-d
… bırak-d
… ırak-d

… Zeynebim-b
… Zeynebim-b

… alı neylesin-e
… şalı neylesin-e
… malı neylesin-e

… Zeynebim-b
… Zeynebim-b

… geçilmez-f
… içilmez-f
… geçilmez-f

… Zeynebim-b
… Zeynebim-b

b) Redif ve Kafiye

… soyu/nda
… koynu/nda
… günü/nde
“-nda” redif, “u” yarım kafiye

… an/lı Zeynebim
… şan/lı Zeynebim
“-lı Zeynebim” redif, “an” tam kafiye

… narin
… serin
… gelin

Redif yok, “in” tam kafiye

… tarak
… bırak
… ırak

Redif yok, “rak” zengin kafiye

… al/ı neylesin
… şal/ı neylesin
… mal/ı neylesin

“ı neylesin” redif, “al” tam kafiye

… geç/ilmez
… iç/ilmez
… geç/ilmez

“ilmez” redif, “eç” tam kafiye

C) Tema ve Konu

“Zeynep türküsü”nün teması “aşk” konusu ise “aşığın, sevgilisinin evlenmesi üzerin duyduğu acı ve çaresizliktir.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.