Şiir İncelemesi: Seyyah Oldum Gezdim Gurbet İlleri

Bu yazımızda, Türk halk edebiyatının en büyük sanatçılarından biri olan Karacaoğlan’ın “Seyyah oldum gezdim gurbet illeri” dizesi ile başlayan şiirini sizler için inceledik.

Seyyah oldum gezdim gurbet illeri
Kâr etti bağrıma yeter ayrılık
Söyleyeyim başa gelen halleri
Ölümden çok çektim beter ayrılık

Şu aşkın ateşi sönmüyor serde
Ah çeker ağlarım gezdiğim yerde
Ben burda kalmışım dost gurbet ilde
Beni ilden il’e atar ayrılık

Ben terk eylesem de diyar-ı gurbet
Aşıklar sadıklar kavuşur elbet
Dost ile bir saat yapsam muhabbet
Sevdiğim gözüme tüter ayrılık

Karac’oğlan der ki terkin vericek
Ötüşür bülbüller gonca gülicek
Ben burda, yar orda böyle kalıcak
İster ölüm olsun ister ayrılık

A) Biçim Özellikleri

Bu şiir, aşık tarzı halk şiirinde en çok kullanılan nazım biçimi olan “koşma” örneğidir. Koşma hakkında detaylı bilgiye ulaşmak için bağlantıya tıklayınız.

B) Seyyah Oldum Gezdim Gurbet İlleri Ahenk Unsurları

Bu şiirin ahenk özelliklerini şu şekilde sıralayabiliriz:

a- Ölçü: Bu şiirde, halk şiirinin en çok tercih edilen ölçülerinden biri olan 11’li hece ölçüsü kullanılmıştır. Zaten bu şiir bir koşma örneğidir ve koşmalarda 11’li hece ölçüsü kullanılmaktadır.

b- Nazım Birimi: Bu şiirde, nazım birimi olarak dörtlük kullanılmıştır.

c- Kafiye Şeması: Karacaoğlan’ın bu şiirinin kafiye şeması şu şekildedir.

… illeri-a
… ayrılık-b
… halleri-a
… ayrılık-b

… serde-c
… yerde-c
… ilde-c
… ayrılık-b

… gurbet-d
… elbet-d
… muhabbet-d
… ayrılık-b

… vericek-e
… gülicek-e
… kalıcak-e
… ayrılık-b

Yukarıda da görüleceği üzere ilk dörtlük çapraz, diğer dörtlükler ise düz biçimde kafiyelenmiştir.

ç- Redif, Kafiye: Yukarıdaki şiirin redif ve kafiye özellikleri aşağıdaki gibidir:

… il/leri
… hal/leri

“leri” redif, “l” yarım kafiye

… ser/de
… yer/de
… il/de

“de” redif, kafiye yok

… gurbet
… elbet
… muhabbet

Redif yok, “bet” zengin kafiye

… ver/icek
… gül/icek
… kal/ıcak

“ıcak” redif, kafiye yok

… yeter ayrılık
… beter ayrılık
… atar ayrılık
… tüter ayrılık
… ister ayrılık

“ayrılık” redif, “eter” zengin kafiye

C) İçerik Özellikleri

Bu şiirin teması “gurbet” konusu ise şairin gurbet nedeniyle çektiği acıdır. Şair, düşüncelerini, halk şiirinin genel yapısına uygun olarak sadece bir Türkçe ile dile getirmiştir.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.