Şeyh Galip Kimdir? Hayatı, Edebi Kişiliği, Eserleri

şeyh galipHayatı

Asıl adı Mehmet olan Şeyh Galip, 1757 yılında İstanbul’da doğdu. Babası Mevlevi dervişlerinden Mehmet Efendi, annesi Emine hatun’dur. İlk tahsilini babasının yanında yapmıştır. Babası ona Türkçe ve Farsça öğretmiş şiir zevki tattırmış; Mevlevilik adabını, fikir, felsefe ve heyecanını tanıtmaya çalışmıştır. Yenikapı Mevlevihanesi’nde üç yıllık çileden sonra 9 Haziran 1791 tarihinde genç yaşta Galata Mevlevihanesi şeyhliğine atanmıştır. 1798’de vefat eden Galip Mehmed Esad Dede, Galata Mevlevihanesi’nin avlusunda yer alan türbeye defnedilmiştir.

Edebi Kişiliği

  • Şeyh Galip, 18. yüzyıl divan şairlerindendir.
  • Divan edebiyatının son büyük şairi kabul edilir.
  • İlk şiirlerinde Esed, sonraki şiirlerinde Galip mahlasını kullanmıştır.
  • Fuzulî gibi derin ve duygulu, Nedim gibi coşkulu ve neşeli şiirler yazmıştır.
  • Derin bir tasavvufi düşüncenin hâkim olduğu şiirlerinde hayaller; renkli, canlı ve güçlüdür. Eserlerinde dile getirdiği aşk ise ilahi aşktır.
  • Duygularını mecaz, benzetme, hayal ve sembollerle anlatmış; divan şiirinin daralan ufkunu yeni imajlarla genişleterek şiire özgün bir çizgi kazandırmıştır.
  • Sanatçı, anlam derinliği ve kapalılığına dayanan, bir çeşit sembolizm olan Sebk-i Hindî akımının önemli temsilcisidir. Şiirde; “açık söyleyişi bırakıp zor anlaşılır bir tarzı benimsemek, derin acı ve tasavvufi görüşlere yer vermek, çözümlenmesi zor mazmunlar kullanmak, geniş bir hayal gücüne yer vermek” Sebk-i Hindî” tarzının, dolayısıyla Şeyh Galip’in temel özellikleridir.
  • Hint üslubunun özelliklerini taşıyan nazik, zarif ama aynı zamanda soyut kavramlarla dolu, yabancı kelime ve tamlamaların çok kullanıldığı ağır ve süslü bir dil kullanmıştır.
  • İlahi aşkı anlatan “Hüsn ü Aşk” adlı tasavvufi, alegorik mesnevisi edebiyatımızın en güzel ve en başarılı örneklerindendir. Sanatçı bu eserini, Nabî’nin Hayrabad’ından daha güzel bir mesnevi yazılamayacağı iddiasını çürütmek amacıyla kaleme almıştır. Eserde bahsedilen aşk aslında bir dervişin Allah aşkını anlatmaktadır.
  • Kimi şiirlerinde halk söyleyişlerine ve İstanbul konuşmasına yer vermiş, hece ölçüsüyle bir türkü yazmıştır.

Eserleri

Divan: Şiirlerini içeren bu eseri 24 yaşındayken tamamlamıştır.

Hüsn ü Aşk: Mesnevi tarzında yazılan eser, 2101 beyitlik, hayaller üzerine kurulu, ilahi aşkı anlatan tasavvufi, alegorik bir aşk hikayesidir. Eser, Hüsn ile Aşk arasında geçen beşerî bir aşk hikayesi gibi görünse de tasavvuf yoluna giren ve Allah’a ulaşmak isteyen Aşk adında bir dervişin macerasını anlatır.



İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.