Servetifünun Sanatçılarının Özellikleri

Türk edebiyatının 1896-1901 yılları arasını kapsayan dönemine Servetifünun ya da Edebiyatıcedide adını veriyoruz. Bu dönemde edebiyatımızdaki Batı etkisi iyice artmış, roman ve şiir başta olmak üzere birçok edebi türde Batı standartları yakalanmıştır. Bu durumu oluşmasında Servetifünun topluluğunu oluşturan sanatçıların yetişmesi tarzları ve karakterleri önemli rol oynamıştır. Bu yazımızda Servetifünun sanatçılarının özellikleri konusuna değindik.

Servetifünun Sanatçılarının Öne Çıkan Özellikleri

  • Servetifünun Edebiyatı, yaş ortalaması 25 civarında olan genç sanatçılardan oluşuyordu. Servetifünun dergisinde yazan bu genç sanatçılar, Fransızca biliyor, Fransızca eserleri asıl nüshalarından okuyorlardı.
  • Servetifünuncular, Fransız edebiyatının anlatım ve biçim özelliklerinden etkilenmişlerdir. Doğu kültüründen ve edebiyatından uzak kalmışlar, Doğulu yaşam biçimini reddetmişlerdir.
  • Servetifünuncular, II. Abdülhamit’in başında bulunduğu “istibdat döneminin” bunalımlı havasını solumuşlardır. II. Abdülhamit’ten ve onun yönetiminden nefret etmişlerdir. Baskıcı olarak nitelendirilen yönetim biçiminden çok etkilenmişlerdir. Bu yönetim biçiminin, devleti koruma adına özgürlükleri kısıtlama anlayışı, genç sanatçıların ruhunda önemli yaralar açmıştır. Onları bunalıma sürüklemiştir. İstanbul onları sıkmış, bunaltmıştır.
  • Bu bunalımlardan kurtulmak için İngilizlerin sömürgesi olan Yeni Zelanda’ya göçmen olarak gitmek, oraya yerleşmek hayalleriyle avunmuşlardır. Bunun gerçekleşmeyeceğini anlayınca da arkadaşları olan Hüseyin Kâzım’ın, Manisa’nın Sarıçam köyündeki çiftliğine bir köşk yaparak orada yaşamak istemişlerdir. Servetifünun sanatçılarının çoğu, ruhen birbirlerine yakın, içe kapanık, gelecek konusunda karamsar, ağırlaşan siyasi şartlar karşısında bıkkın, doğrudan bir mücadeleyi göze alamayacak kadar çekingen insanlardı.
  • Bu dönemde her türlü yayın büyük bir kontrol, basın sıkı bir sansür altında idi. Baskı ve yasaklar onları yıldırıyordu. Bu bakımdan, Servetifünun sanatçıları siyasetten uzak durdular. Servetifünuncuların büyük bir kısmı orta tabakadan gelmişlerdir. Batı medeniyetini ve bu medeniyetin sanat ve edebiyat anlayışını öğrenme olanağı bulmuşlardır. Düzenli eğitim görmeleri, okudukları Batı tarzı okullarda, Avrupalı edebiyatçıları yakından tanımaları, onlarda ortak bir sanat zevkinin doğmasına zemin hazırlamıştır. Fakat aynı sanat zevkine sahip olmalarına rağmen bu zevki yansıtma biçimleri farklıdır.



İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.