Serbest Nazım ve Toplumcu Şiir

20. yüzyılda gerek dünyada gerekse ülkemizde meydana gelen gelişmeler, edebiyatı ve beraberinde şiiri bireyi ifade eden bir sanat kolu olmaktan çıkarıp toplumu da ifade eder hale getirmiştir. Geniş kitlelere hitap etmek, onları harekete geçirmek veya onların temsilcisi görünmek; “ben”i anlatan şiir yanında, dilin kalabalıkları harekete geçirme işlevinin ağırlık kazandığı bir şiir söyleyişine ihtiyaç duyulmuştur. Bu bağlamda, “Nazım Hikmet” öncülüğünde serbest nazım ve toplumcu şiir anlayışı ön plana çıkmıştır.

Ortaya çıkış şekli ve temel özellikleri itibarıyla ideolojik yönü baskın bir edebi anlayıştır. Gerçekçilik akımının sosyalist düşünceyle harmanlanmasıyla çerçevesi belli olmuştur. Yüzyılın başlarında Sovyetler Birliğinde Sovyet Yazarlar Birliği Kongresi düzenlenmiş ve bu kongrede toplumcu şiirin ilkeleri belirlenmiştir.

Toplumcu Şiir Anlayışının Genel Özellikleri Nelerdir?

  • Serbest nazım tarzı kullanılmıştır.
  • Biçimden çok içeriğe önem verilmiştir.
  • Ölçüsüz, kafiyesiz şiirler yazılmıştır.
  • Toplum için sanat anlayışı benimsenmiştir. Halkçılık, köycülük kavramları ve sosyalist bir düşünce etrafında şekillenmiştir.
  • Sanatçıyı, toplumda yol gösterici, önderlik edici ve uyarıcı, toplumun haklarını savunucusu bir konuma yerleştirmiştir.
  • Karmaşık biçimli teknikler kullanılmıştır.
  • Pragmatik yani çıkarcı şiir anlayışı benimsenmiştir.
  • Şiirin ideolojik bir tezi savunması gerektiği öne sürülmüştür.
  • Şairin, toplumun bir parçası olduğunu, bu nedenle toplumsal şiir yazması gerektiği savunulmuştur.
  • Şairlerin kendilerini ancak toplumsal şiir yazarak geliştirebileceği savunulmuştur.
  • Bireysellik yerine kolektiflik öne çıkarılmıştır.
  • Sosyalist bireyselliğin geliştirilmesi amaçlanmıştır.
  • Materyalist-Marksist dünya görüşü benimsenmiştir.
  • Dilin harekete geçiren gücünden, etkisinden yararlanılmıştır.
  • Geniş kitlelere hitap etmek, onları harekete geçirmek amaçlanmıştır. Bu nedenle söylev üslubundan yararlanılmıştır.
  • Politik amaçlar doğrultusuna eser verilmiştir.
  • Hümanist bir düşünce etrafında birleşilmiştir.
  • Geleneksel bağlara ve dini inançlara mesafeli durulmuş, bu tür değerleri toplumu olumsuz etkileyen, uygarlaşması önünde engel olan sorunlar gözüyle bakılmıştır.
  • İyimser bir bakış açısına sahip olunmuştur.
  • Rus şair Mayakovski’den çok etkilenilmiştir.
  • Fütürizm (gelecekçilik) akımının etkisinde kalınmıştır.



Serbest Nazım ve Toplumcu Şiir Anlayışının Temsilcileri Kimlerdir?

Edebiyatımızda serbest nazım ve toplumcu şiir anlayışının en büyük temsilcisi Nazım Hikmet olmuştur. Diğer şairler, Nazım Hikmet’i örnek almış, onun izinden yürümüşlerdir.

Bkz: Nazım Hikmet Kimdir?
Bkz: Ercüment Behzat Lav Kimdir?
Bkz: Hasan İzzettin Dinamo Kimdir?
Bkz: Rıfat Ilgaz Kimdir?
Bkz: Cahit Irgat Kimdir?
Bkz: Arif Damar Kimdir?
Bkz: Ahmed Arif Kimdir?
Bkz: Ceyhun Atuf Kansu Kimdir?
Bkz: Enver Gökçe Kimdir?



İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.