Selahattin Enis Kimdir? Hayatı, Edebi Kişiliği, Eserleri

Selahattin EnisSelahattin Enis, 1892 yılında Antalya’da dünyaya geldi. Gürcistan’ın asil ailelerinin başında gelen “Ata Beg”lere mensup olan sanatçının babası, Jandarma albayı Enis Bey’dir. Öğrenim hayatına Konya’da başladı. Babasının emekli olmasının ardından ailesiyle beraber İstanbul’a yerleşti. Hukuk Fakültesi’nde okurken Birinci Dünya Savaşı’nın çıkması üzerine yedek subay oldu, bu yüzden öğrenimi yarıda kaldı. Savaş boyunca askerliğini İstanbul’da yaptı. Savaştan sonra Ayan Meclisi katipliği, daha sonra Seyr-i Sefain (Denizyolları) İdaresi müfettişliği, Devlet Deniz Yolları muhaberat ve neşriyat şefliği görevlerinde bulundu. Bu görevleri yaparken ikinci iş olarak da gazetelerde çalıştı. Gazetecilik hayatına Tanin gazetesinde başlayan sanatçı, Mütareke ve Cumhuriyet devirlerinde Payitaht, İleri, İkdam, Vakit, Son Saat, Cumhuriyet, Son Posta gazetelerinde görev aldı; gazetecilik mesleğinin düzeltmenlikten yazı işleri müdürlüğüne kadar çeşitli dallarında çalıştı. Bu arada, bir yandan da edebiyatla uğraşıyordu. Mütareke devrinde Kaplan isimli bir dergi çıkardı. Soyadı Kanunu’ndan sonra Atabeyoğlu soyadını seçti ancak bu adı eserlerinden kullanmadı. 11 Haziran 1942 tarihinde İstanbul’da hayatını kaybetti.

Selahattin Enis’in Edebi Kişiliği

  • Sanatçı, küçük yaşta, dedesi Yahya Paşa’nın konağında yapılan sanatsal toplantılar aracılığıyla edebiyatla tanışmıştır.
  • 1910’ların başında sanat hayatına atıldı. Hikâye ve roman türlerinde eserler yazdı. “Bir Kadının Son Mektubu” isimli müstehcen hikayesi ile tanınmaya başlamıştır.
  • Servetifünun, Fecriati ve Milli Edebiyat cereyanlarından uzak duran sanatçı, genç yazarların yeni bir edebiyat geleneği oluşturmaları gerektiği düşüncesini savundu. Bu bağlamda “Nayiler” topluluğunun içinde yer almıştır.
  • “Asrımız ilim, fen, fabrika, makine asrıdır ve bu asır bizden hakiki ve adali bir edebiyat istemektedir.” diyerek “natüralizm” akımını savunmuştur. Yazdığı tüm romanlarda natüralist izlere rastlanır. Kendisine örnek olarak “Emile Zola”yı aldığını da kimi yazılarında dile getirmiştir.
  • Eserlerinde toplumsal faydayı ön planda tutan sanatçı bu açıdan Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın izinden gitmiştir. Ancak, ondan farklı olarak mizahi unsurlara yer vermemiş, sert bir üslup kullanmıştır.
  • Hikayelerinde arada bir halktan kişiler üzerinde de durduğu halde, romanlarında, genellikle, İstanbul’un soysuzlaşmış yüksek sınıfını, onların sürdüğü “tatlı hayatı”ı ele almıştır.
  • Eserlerinde zina ve fuhuş olguları ön plana çıkmaktadır. Bu nedenle eserleri birçok kez mahkemelik olmuştur.

Selahattin Enis Eserleri

Hikâye

Bataklık Çiçeği

Roman

Neriman
Zaniyeler
Sara
Cehennem Yolcuları
Orta Malı
Ayarı Bozuklar
Endam Aynası
Mahalle

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.