Sanat ve Zanaat

Sanat ve zanaat kavramları sıkça karıştırılmaktadır. Birbirine yakın uğraşları tanımlayan bu ili kavram arasında birtakım benzerlikler ve farklılıklar bulunmaktadır. Bu yazımızda sanat ile zanaatın karşılaştırmasını yaptık.

Sanat Nedir? Zanaat Nedir?

“Sanat” kelimesi her ne kadar zanaatları ve güzel sanatları kapsayacak bir anlam genişliğine sahip olsa da günümüzde daha çok güzel sanatları karşılayacak biçimde kullanılmaktadır. Yani günümüzde sanat denildiğinde aklımıza öncelikle edebiyat, müzik, resim gibi güzel sanatlar gelmektedir.

Öğrenim, deneyim, ustalık ve kabiliyet gerektiren; insanların maddeye olan ihtiyaçlarını karşılayabilmeleri için yaptıkları işlere ise zanaat denir. Dokumacılık, kunduracılık, bakırcılık, sepetçilik, bastonculuk, birer zanaattır. Zanaatta asıl amaç, yapılan işin karşılığında para kazanmaktır. Sanat ile uğraşan kişiye sanatçı, zanaat ile uğraşan kişiye zanaatkar adı verilir.

Sanat ve Zanaat Karşılaştırması

Sanatçılarla zanaatkârlar aynı malzemeleri kullanırlar. Söz gelimi bir heykeltıraş, eserini oluştururken bazen bir taş ustasının, bazen marangozun, bazen de bir demircinin kullandığı malzemeyi kullanır. Aynı malzemeyi kullanmalarına, aynı malzemeye şekil vermelerine karşın bu kişilerin amaçları ve yöntemleri farklı olduğu için ortaya çıkan ürünler de birbirinden farklı olur. Bir zanaatkar olan demirci, marangoz ya da ustası; maddeyi, öncelikle faydalı olsun, insanlar somut bir ihtiyacını karşılasın diye; bir sanatçı olan heykeltıraş ise öncelikle güzel, özgün ve etkileyici olsun diye işler. Bu amaç farklılığı aslında el sanatlarla zanaatlar arasındaki ayrımın da belirgin göstergesidir. Sanat ve zanaat arasındaki farkları şu şekilde sıralayabiliriz:

  • Sanat, güzel olanın peşindedir; fayda gözetmez. Zanaatın temel amacı ise faydadır.
  • Sanat eserinin bir eşi daha yoktur, biriciktir. Zanaat eserleri ise birbirine benzer, aynısından çok sayıda yapılabilir.
  • Sanatta yaratıcılık esastır, zanaatta ise yetenek ve beceri ön plandadır.
  • Sanatçı, eğitim sayesinde ilgi alanı ile ilgili belli bir mesafe alabilir. Bununla birlikte ortaya koyduğu esere kendi ruhunu ve bakış açısını yansıtabilmesi esastır. Zanaatkâr ise usta-çırak ilişkisi ile bildiklerini kendinden sonrakilere aktarır.



İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.