Paragrafta Ana Düşünce Nasıl Bulunur?

Türkçe testlerinde karşımıza çıkan soruların büyük bölümünü paragraf konusu oluşturmaktadır. Bu yazımızda “paragrafta ana düşünce nedir”, “paragrafta ana düşünce nasıl bulunur” sorularının yanıtlarını vereceğiz. Bir paragrafta yazarın asıl anlatmak istediği, okuyucuya verdiği mesajdır.

Ana düşünce, genellikle paragrafın sonunda yer alır ve yazarı, yazmaya iten görüştür. Düşünce bakımından iki tür paragraf vardır.

a) Tümdengelim Paragrafı: Genelden özele doğru anlatım vardır. Asıl söylenmek istenen yani ana düşünce parçanın başında verilir; daha sonra yardımcı düşüncelere ve örneklere yer verilir.

b) Tümevarım Paragrafı: Özelden genele doğru bir anlatım vardır. Asıl söylenmek istenen yani ana düşünce parçanın sonunda verilir.

Bkz: Paragrafta Konu

Paragrafta ana düşünceyle ilgili soru tipleri şunlardır:

  • Yukarıdaki parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
  • Bu parçaya dayanarak aşağıdaki genellemelerden hangisine varılabilir?
  • Bu parçada vurgulanmak istenen düşünce aşağıdakilerden hangisidir?
  • Bu parçadan çıkarılabilecek en kapsamlı yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Örnek

Okumak için her zaman bir zaman bulmuşumdur. İyi ya da kötü bir kitabı okurken vaktimin boşa gittiğini asla düşünmem. Her türden kitabı okumanın gerekli olduğuna inanmışımdır. Bu da benim okuma zevkimi oluşturmuştur, zenginleştirmiştir. Nitekim sıradan değersiz bir kitabı daha ilk satırından anlayabilirim; kolay kolay aldanmam. Bu yönden biz okurlar iyi bir seçici olmak istiyorsak birçok iyi kitap yanında bir işe yaramaz, sıkıcı kitap da okumak zorundadır.

Bu paragrafın ana düşüncesi: “İyi kitabı kötüsünden ayırma yeteneği her nitelikteki kitabı okumakla gelişir.”



Çözümlü Soru

Yazar için yetenekten söz edeceksek bu, sanatçının, anlattığı kişi olabilme yeteneğidir. Bence edebiyattaki en büyük yetenek de budur. Yalnızca kadınları iyi yazamazsın ya her şeyi iyi yazarsın ya da hiçbir şeyi… Bu konuda en güzel sözü Flaubert söylemiş. Kendisine: “Madame Bovary kim?” diye sormuşlar. “Benim.” demiş. Bunu gerçekten böyle hissettiğinden eminim. Bana da kadın kahramanlarımı sorarsanız, “Benim.” derim; ama erkek kahramanlarım da “Benim.” (ÖSS-2006)
Bu parçada vurgulanmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
A) Başarılı yazar, her kahramanını kendisiyle özdeşleştirerek yaratır.
B) Bir yazarın karakter çizmedeki başarısı, onları toplumsal yönden iyi tanımasına bağlıdır.
C) Tanınmış romanlardaki kişiler, herkesin beğeneceği sıradan insanı yansıtır.
D) Romanda başarının tek ölçütü farklı karakterleri iyi canlandırabilmektir.
E) Yazar, kendisini kahramanlarının yerine koyarak bir düş dünyasında yaşar.

Çözüm: Parçadaki altı çizili bölümlerle ana düşünceyi tespit etmekteyiz. “Anlattığı kişi olabilme yeteneği” ifadesi ile yazarın kendisini kahramanlarının yerine koyabilmesi, onlarla özdeşleşmesi vurgulanmıştır. Parçanın genelinde bunun üzerinde durulduğu için “Başarılı yazar, her kahramanını kendisiyle özdeşleştirerek yaratır.” cümlesi parçanın ana düşüncesidir. Cevap “A” seçeneğidir.



İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.