Nev Yunanilik Nedir? Özellikleri, Temsilcileri

Türk edebiyatında tarih birçok edebi topluluk oluşmuştur. Bu toplulukların bazıları edebiyat tarihinde önemli bir yer edinirken bazıları fazla etkili olamadan ortadan kalmıştır. Bu yazımızda, edebiyat tarihimizde bir hevesle kurulup çok da etkili olamayan bir edebi topluluğu, Nev Yunanilik anlayışını, konu edindik.

Nev Yunanilik Nedir?

Yahya Kemal Beyatlı, Yakup Kadri Karaosmanoğlu ve Salih Zeki Aktay, gençlik yıllarında (1913) Türk edebiyatını temelden Batılılaştırmak amacıyla eski Yunan edebiyatını örnek almaya çalışmışlar ve bu eğilimlerine Nev Yunanilik adını vermişlerdir.  Bu amacın seçilmesinde Anadolu’da yaşayan Türklerin Akdeniz havzası medeniyetinden olduklarını ispat etmek düşüncesi de yatmaktadır. “Eski Yunan edebiyatının üslup ve anlayışını benimseyerek yeni bir dil ve milli bir edebiyat ortaya konmalı” görüşünü ortaya koyan sanatçılar, konularını eski Yunan ve Roma mitolojilerinden seçmişlerdir. Bu nedenle öne sürdükleri yerli edebiyat fikrine ulaşamamışlardır.

Yahya Kemal’in “Sicilya Kızları”, “Biblos Kadınları” adlı şiirleri ve Yakup Kadri’nin “Siyah Saçlı Yabancı” ile “Berrak Gözlü Genç Kızın Sözleri” adlı mensur şiiri bu anlayışın ürünleridir.

Yahya Kemal ve Yakup Kadri için kısa süren bir heves olmaktan öte gitmeyen Nev-Yunanilik’in şiirimizde tek temsilcisi Salih Zeki Aktay olmuş; Cumhuriyet döneminde ise Mustafa Seyit Sütüven ve Halikarnas Balıkçısı, Sabahattin Eyüboğlu, Azra Erhat, bu düşünceyi yeniden canlandırmak istemişlerdir.

Sicilya Kızları

Sicilya kızları, uryân omuzlarında sebû,
Alınlarında da çepçevre gülden efserler,
Yayar bu mahfile a’sâbı gevşeten bir bû;
Ve gözleriyle derinden bakar, gülümserler
Sicilya kızları, uryân omuzlarında sebû…

Hadîkalarda nevâ-gîr iken şadırvanlar,
Somâki kurnalarından gümüş sular dökülür;
Ve hep civâra serilmiş kadîfe dîvânlar
İçinde, bûseden ölmüş vücûdlar bükülür,
Hadîkalarda nevâ-gîr iken şadırvanlar…

Gerer beyaz kuğular nâzenîn boyunlarını;
Füsûn-ı nevm ile, görmez bu âteşîn ravza
İçinde dalgalanan huzûz-ı rehâvetle hâvzdan havza,
Gerer beyaz kuğular nâzenîn boyunlarını…                    (Yahya KEMAL)

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.