Namık Kemal’in Tiyatroları

SanaBatılı anlamda tiyatro, edebiyatımıza Tanzimat Dönemi’nde girmiştir. Şinasi’nin yazdığı Şair Evlenmesi, edebiyatımızdaki ilk modern tiyatro olma özelliğini taşımaktadır. Ancak bu eser yayımlandığı dönemde sahnelenmemiştir. Şinasi’nin ardından Namık Kemal de tiyatronun önemi fark ederek bu alanda çalışmalar yapmıştır. Edebiyatımızda sahnelenen ilk tiyatro olma özelliği taşıyan Vatan yahu Silistre de Namık Kemal tarafından kaleme alınmıştır. Sanat hayatını halkı eğitme amacıyla şekillendiren sanatçı, tiyatroyu halka ulaşmada en kolay yol olarak görmüştür. “Tiyatro bir eğlencedir ama eğlencelerin en faydalısıdır” diyerek tiyatroya bakışını ortaya koyan Namık Kemal, toplamda altı oyun yazmıştır. Bu yazımızda Namık Kemal’in tiyatroları konusuna değindik.

Namık Kemal’in Tiyatrolarının Konuları

Nam1k Kemal, sanatın sosyal bir vazifesi olduğunu fark eden ilk büyük sanatçılarımızdandır. Bu anlayışından dolayıdır ki tiyatronun da milletlerin yalnız fikir seviyesi üzerinde değil, aynı zamanda geleceği hakkında da etkili olabileceğini söylemiştir. Bu anlayışla tiyatro alanında oldukça verimli olan Namık Kemal’in tiyatroları şunlardır:

  • Vatan yahut Silistre
  • Gülnihal
  • Akif Bey
  • Zavallı Çocuk
  • Kara Bela
  • Celalettin Harzemşah

Namık Kemal’in tiyatrolarının konuları hakkında şunları söyleyebiliriz:

Vatan yahut Silistre

Savaş ilan edilmiştir. İslam Bey Silistre kalesinin savunmasında bulunmak için gitmek, sevgilisinden ayrılmak zorundadır. Vatan bunu emrediyor. Sevgilisi Zekiye de İslam Bey’in arkasından gitmek için erkek kılığına girer, gönüllü olarak orduya katılır. Silistre’de etraflarını düşman sarar. Âdem ismini alan Zekiye, İslam Bey ve Abdullah Çavuş fedai olarak düşman cephesini patlatmaya gider. Bu işi başardıkları zaman düşman çekilmek zorunda kalır. Zekiye bu arada küçüklükten beri kendisinden bir haber alamadığı babası Sıtkı Ahmet Bey’i bulur. Babasına kavuşur.

Gülnihal

Tanzimat’ın ilk yıllarında bir sancak beyi olan Kaplan Paşa, kendi yakınlarından, hatta kendi babasından başlayarak kendisine rakip olmak ihtimali bulunan sancak eşrafını ortadan kaldırmıştır. Geriye biri kız biri erkek iki amca çocuğu kalmıştır. Bunlar birbirlerini severken Kaplan Paşa da kızdan hoşlanmaktadır. İki gencin arasını türlü hilelerle bozmuştur. Fakat sonunda bu hileler meydana çıkış, gençler birbirlerine kavuşmuştur. Gülnihal ise olayların gelişmesinde rolü oynayan konak kalfasının adıdır.

Akif Bey

Bir bahriye zabiti olan Akif, Dilruba isminde bir kötü kadın ile evlenmiştir. Kadın, Akif’in dışarıya gittiği bir sırada Sinop’ta, gemisiyle beraber batıp boğulduğuna dair yalancı şahitler bularak başka birisiyle de evlenmek ister. Bu sırada Akif, babasıyla beraber gelir ve meseleyi öğrenir. Önce kadını boşar fakat ayrılığına dayanamaz, kalkıp kadının evine gider. Orada Dilruba’nın yeni kocasıyla karşılaşır. Silahlar çekilir, iki adam da ölür. Bunun üzerine Akif’in babası da Dilruba’yı öldürür.

Zavallı Çocuk

Şefika, Ata isminde bir genci sevmesine rağmen babasının borçları ödensin diye zengin bir paşa ile evlenmeye razı olur. Fakat babası uğruna mutluluğunu feda eden kadın, kederinden verem olur. Ata da sevgilisini kaybetmekten duyduğu üzüntü nedeniyle zehir içerek intihar ederek hayata veda eder.

Kara Bela

Zenci Lala Ahşit’in bakıp büyütmekle görevli olduğu genç ve güzel Behrever’e olan aşkını tasvir eder. Lala, genç kızı elde etmek için her şeyi göze alır. Behrever, bu ilgiden kurtulmak için kendini zehirler. Meselenin duyulmasının ardından lala da idam edilir.

Celalettin Harzemşah

Sanatçı, bu eserinde Harzemşah sülalesinden kahraman Celalettin’in menkıbelerini konu edinmiştir. Böylece Namık Kemal, tarihi bir olaydan yola çıkarak kendi siyasi görüşlerini ortaya koymuştur.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.