Muamma Nedir? Muamma Örnekleri

Cevabı bir isim yani insan adı olacak şekilde kurulan manzum bilmecelere muamma adı verilir. Bir divan şiiri geleneği olan muamma, şairler arasında büyük bir meziyet sayılmıştır. Türk şiirinin en büyük isimlerinden Fuzuli; biri Türkçe, diğeri Farsça olmak üzere muammaya dair iki risale kaleme almıştır. 16. yüzyıl şairlerinden Edirneli Emrullah Çelebi’nin altı yüze yakın muamması bulunmaktadır.

Muamma söyleme geleneği, sadece divan şiiri ile sınırlı kalmamıştır. Bu gelenek zaman içinde halk şairleri arasında da yaygınlık kazanmıştır. Âşık kahvehanelerinde muammaların söylenip cevapların aranması sık rastlanılan bir eğlence biçimi haline gelmiştir. Bugün de bazı şenliklerde ya da televizyon programlarında muammalar söylenmektedir.

Muammalar, genellikle estetik açıdan kusurlu eserlerdir. Büyük şairler, bu türe fazla ilgi göstermemişlerdir. Bu nedenle divan şiiri araştırmacıları muammalara fazla önem vermemişlerdir. Muammalar edebiyatımıza İran edebiyatından gelmiştir. İranlıların büyük önem gösterdiği bu türün, bizdeki en parlak dönemi ise 15. ve 16. yüzyıllardır. Ali Şir Nevai ve Hüseyn-i Baykara etrafında toplanan Türk ve İran şairleri, muammanın en ince örneklerini ortaya koymuşlardır.

Muamma ile lugaz arasındaki fark nedir?

Muamma da lugaz da divan şiirinde görülen bilmecelerdir. Bu iki tür arasındaki tek fark muammada insan ismi sorulması, lugazda ise bir nesne adının sorulmasıdır.

Muamma Örnekleri

Bende yok sabr u sükun sende vefadan zerre
İki yoktan ne çıkar fikr edelim bir kerre (Nabi)

* Cevap: Nabi

Sefinenin başı girse limana
O mahdumun adı çıkar meydana (La-edri)

* Cevap: Süleyman

Bir katre ma düşünce gülün kalb-i pakine
Namım yazıldı her verak-i tab-nakine (Namık Kemal)

* Cevap: Namık Kemal

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.