Millî Duyarlılığı Yansıtan Romanlar

Cumhuriyet Döneminin ilk yıllarında Millî duyarlılığı yansıtan romanlar kaleme alınmıştır. Millî Edebiyat Dönemi’nde eser veren Halide Edip Adıvar, Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Reşat Nuri Güntekin gibi sanatçılar Cumhuriyet’in ilk yıllarında da aynı sanat çizgisini devam ettirerek Millî Mücadele, Anadolu coğrafyası ve halkıyla ilgili konuları işlemişlerdir. Cumhuriyet’in ilk yıllarından 1950’li yıllara kadar sanatçılar, roman türünde genellikle I. Dünya Savaşı, Millî Mücadele, Anadolu’ya açılma gibi konuları işlemişlerdir. Cumhuriyet kurulduktan sonra bunlara “Atatürk ilke ve inkılâpları, savaş sonrası ahlak bozuklukları, batıl inançlar” gibi konuları ilave ederek romanın konusunu genişletmişlerdir.

“Millî Duyarlılığı Yansıtan Romanlar”ın Genel Özellikleri

  • Anadolu’ya açılma ve Anadolu insanının yaşamını anlatma, Millî Edebiyat Dönemi’nde başlamıştır. Cumhuriyet Dönemi’nde sanatçılar bunu devam ettirmiş; özellikle Anadolu’yu gezerek, görerek daha gerçekçi bir şekilde eserlerine yansıtmışlardır.
  • Birinci Dünya Savaşı, Millî Mücadele, Atatürk ilke ve inkılapları, halkın yaşam tarzı, ahlak bozuklukları, yanlış Batılılaşma, halk aydın ilişkileri ile ilgili konular işlenmiştir.
  • Cumhuriyet’le birlikte siyasi, ekonomik ve toplumsal hayattaki değişimler ele alınmıştır.
  • Konuşma diline yakın sade ve yalın bir dil tercih edilmiştir.
  • Batılı tekniğe uygun romanlar yazılmıştır.
  • Bu dönemde, toplumsal faydayı esas alan romanlar yazılmıştır.
  • Bazı romanlarda Osmanlının son dönemleri ve Cumhuriyet’in ilk yılları ele alınmıştır.
  • Halk-aydın ilişkisi ve Doğu-Batı çatışması romanda işlenmeye devam etmiştir.
  • Ahlaki bozukluklar, hurafeler, yanlış Batılılaşma romanda üzerinde durulan konular olmuştur.
  • Eserler, realist bir anlayışla kaleme alınmıştır.



Milli Duyarlılığı konu edinen romanlar kaleme alan sanatçılardan bazıları şunlardır:

  • Reşat Nuri Güntekin
  • Halide Edip Adıvar
  • Yakup Kadri Karaosmanoğlu
  • Mithat Cemal Kuntay
  • Mustafa Necati Sepetçioğlu
  • Mithat Cemal Kuntay
  • Nihat Sırrı Örik

“Milli Duyarlılığı Yansıtan Romanlar”dan bazıları şunlardır:

  • Halide Edip Adıvar’ın “Sinekli Bakkal”, Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun “Bir Sürgün”, Nihat Sırrı Örik’in “Abdülhamit Düşerken” adlı romanlarında II. Abdülhamit Döneminden bahsedilmiştir.
  • Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun “Hüküm Gecesi”, Mithat Cemal Kuntay’ın “Üç İstanbul” adlı romanlarında İttihat ve Terakki Fırkasının faaliyetleri anlatılmıştır. Bu eserlerde İttihat ve Terakki Dönemi sansür, yolsuzluk, rüşvet, kültür yozlaşması, ahlaki düşüklükler, faili meçhul cinayetler gibi yönleriyle ele alınır.
  • Reşat Nuri Güntekin’in “Gizli El”; Refik Halit Karay’ın “İstanbul’un Bir Yüzü”; Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun “Kiralık Konak”, “Sodom ve Gomore”; Peyami Safa’nın “Mahşer”, “Sözde Kızlar” adlı eserlerinde yolsuzluklar, rüşvet ve ahlak düşüklükleri anlatılmıştır.
  • Reşat Nuri Güntekin’in “Yeşil Gece”, Halide Edip Adıvar’ın “Vurun Kahpeye” ve “Acımak”, Reşat Nuri Güntekin’in “Çalıkuşu” adlı romanlarında Anadolu konu edilmiş; halkın eğitilmesi ve aydınlatılması, bu süreçte karşılaşılan zorluklar ele alınmıştır. Anadolu’da öğretmen tipi işlenmiştir.
  • Halide Edip Adıvar’ın “Ateşten Gömlek”, Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun “Yaban” ve “Ankara” adlı romanlarında da Anadolu konu edilmiştir. Ancak bu romanlarda kahraman asker yani subaydır. Bu romanlarda halk-aydın çatışması, askerin Anadolu’nun aydınlatılmasındaki rolü ele alınmıştır.
  • Reşat Nuri Güntekin’in “Akşam Güneşi” ile Peyami Safa’nın “Şimşek” adlı eserlerinde ise aşk teması ele alınmıştır.
  • Bu yılların anılması gereken öteki yazarları olarak daha çok, aşkı ve kadınları konu alan, “Yezidin Kızı”, “2000 Yılın Sevgilisi”, “Bu Bizim Hayatımız”, “Nilgün” gibi romanlarıyla tanınan Refik Halit Karay’dır.

 



İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.