Mercimek Ahmet Kimdir? Hayatı, Edebi Kişiliği, Eserleri

kabusnameHayatı

Mercimek Ahmet, 15. yüzyılda yaşamış bir divan edebiyatı sanatçısıdır. Hayatı hakkında çok az bilgi bulunmaktadır. Babasının adı İlyas’tır. “Kabusname” isimli eserinin başından verdiği bilgiye dayanarak bir gün, Filibe yolunda, II. Murat’ın hizmetine girdiği sonucuna varıyoruz. Mercimek Ahmet, Sultanın elinde bir kitap olduğunu görür ve bunun ne olduğunu sorar. Padişah: Kabusname! cevabını verir ve ekler, içinde çok fayda ve nasihat var. Ama Türkçe tercümeleri yeterince açık değil. Padişah, bu eseri açık bir dille tercüme edecek birinin olmasını gönülden istediğini söyler. Bunun üzerine Mercimek Ahmet “Kabusname” çevirisine başlar.

Bkz: Divan Edebiyatında Nesir



Edebi Kişiliği

  • Divan edebiyatının sade nesir örneği veren en önemli sanatçılarındandır.
  • Mercimek Ahmet, sade söylemenin; açık ve herkesin hoşlanacağı bir dille yazmanın lüzumunu ve faydasını anlamış bir yazardır. Sade dil kullanacağım diye yapmacıklığa düşmemiştir.
  • Çağının düşünce ve bilim dünyasından haberli bulunduğu hatta belli başlı konularda bilgi sahibi olduğu anlaşılmaktadır.
  • En önemli eseri Farsçadan çevirdiği Kabusname’dir. Eserini herkesin anlayabileceği yalın bir dille ve kısa cümlelerle kaleme almıştır. Bir siyasetname – nasihatname sayılabilecek bu eser didaktik özellikler göstermektedir.
  • Kırk dört bölümden oluşan Kâbusname, İran hükümdarlarından Keykavus’un oğlu Giylan Şah için kaleme aldığı Farsça bir nasihat kitabıdır. Keykavus, eserde, “siyaset, ahlak, hayat bilgisi, şiir ve musiki gibi alanlarda öğütlerde bulunmaktadır.
  • Mercimek Ahmet, Kabusname’yi II. Murat’ın isteğiyle açık ve sade bir dille dilimize çevirmiştir.
  • Çeviri, Eski Anadolu Türkçesinin bütün özelliklerini taşımaktadır.
  • Sanatçı, Kabusname’yi sadece çevirmekle yetinmemiş, ilgili bölümlere duruma uygun atasözleri ve dörtlükler ekleyerek anlatıma canlılık ve içtenlik kazandırmıştır.
  • Sultan II. Murat’ı anlatırken kullandığı ve Kabusname’ye dahil ettiği dörtlüklerden, Mercimek Ahmet’in şairlik yönü bulunduğunu da anlıyoruz.
  • Mercimek Ahmet’in Kabusname çevirisi, cumhuriyet döneminde Orhan Şaik Gökyay tarafından önsöz, gerekli notlar ve sözlük eklenerek bastırılmıştır.



İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.