Mai ve Siyah | Olay Örgüsü, Kişiler, Çatışma

Mai ve Siyah, özünde Servetifünun kuşağının serüvenidir. Halit Ziya bu romanda çizdiği Ahmet Cemil ile bu kuşağın sanat ve aşk hayallerini, hayal kırıklıklarını, hayatın gerçeği karşısındaki yenilgilerini ve kaçışlarını dile getirir. Roman ana çizgileriyle realist olmakla birlikte romanın başkahramanı Ahmet Cemil romantik bir tiptir. Ahmet Cemil, kusursuz bir insan olarak betimlenmiş, bu da gerçeklikle bağını koparmıştır. Belli ki yazar yarattığı bu karakter üzerinde fazla titizlik göstermiş, hatta kimi yerlerde eserin kahramanına seslendiği bile olmuştur. Romandaki diğer kişilere müdahale etmediği için onlar daha canlı ve gerçekçi görünmekte, Ahmet Cemil bunların yanında sönük bir kişilik olarak kalmaktadır. Yazar, romanda Ahmet Cemil’in kişiliğinde dönemin yaşantısını, basın ve edebiyat ortamını okuyucuya yansıtmaya çalışmıştır.

  • Roman, hikâye, mensur şiir, anı, makale ve denemeleriyle edebiyatımızın çalışkan yazarları arasında yer alan Halit Ziya‘nın öne çıkan yanı, hikâye ve romancılığıdır. Mehmet Rauf‘la birlikte Servetifünun roman ve hikâyesini temsil ederler.
  • İlk eserlerinden olan Sefile, Nedime, Bir Ölünün Defteri, Ferdî ve Şürekası gibi romanları dış etkilere oldukça açık, kalem alıştırması niteliğindedir. Ahmet Mithat’ın etkisi bu romanlarda kendisini açıkça belli eder.
  • Halit Ziya’nın roman türünde olgunluk dönemi eserleri kuşkusuz Mai ve Siyah ile Aşk-ı Memnu’dur. Sanatçı bu eserlerinde Türk roman ve hikâyeciliğinin ustası olmuş, gerçek Türk romanını başlatmıştır. Bu eserler yapısı, tasvir ve tahlilleriyle kendisinden sonra gelen yazarlara örnek olmuştur.



A. Konu

Tanınmış bir yazar olma hayalleriyle hayata başlayan bir gencin, babasının ölümüyle evin geçimini üstlenmesi, zor koşullar altında yaşam mücadelesi vermesi ve içten içe sevdiği kızın başkasıyla evlenmesi, çok sevdiği kız kardeşini yitirmesi ve hayatın siyah gerçekleriyle yüz yüze gelmesi

B. Ana Düşünce

Yaşam koşulları her insanın hayâl ettiği hayatı yaşamasına izin vermez, insan karşısına çıkan zorluklarla mücadele etmelidir.

C. Romandaki Çatışma

Bu romandaki temel çatışma hayaller ve yaşanan gerçekler arasındaki karşıtlıktır.

D. Roman Kişileri

Ahmet Cemil: Romanın başkahramanıdır. Kırılgan bir kişiliğe sahip, romantik bir şairdir. Pek çok hayali vardır. En büyük hayali, tanınmış bir edebiyatçı olmaktır. Ahmet Cemil, hayalperestliği, kırılgan kişiliği, çekingenliği, karamsarlığı ve pasifliği ile Servetifünun neslinin tipik bir örneğidir. Bir engelle karşılaştığında, mücadele etmeyi sevmez. Odasına kapanıp yalnız kalmayı, düşünmeyi, hayaller kurmayı, ağlamayı tercih eder. Hatta çoğu zaman ölmeyi arzular.

Lamia: Hüseyin Nazmi’nin kızkardeşidir. Piyano çalan, kültürlü, güzel ve alımlı bir genç kızdır. Ahmet Cemil’in kendisine olan aşkından habersizdir.

İkbal: Ahmet Cemil’in kız kardeşidir. Özellikle babasının ölümünden sonra annesine ve ağabeyine bağlılığı artmıştır. Mutlu biriyken Vehbi Bey’le evlendikten sonra tam anlamıyla hayata küser.

Hüseyin Nazmi: Ahmet Cemil’in en yakın arkadaşıdır. Ahmet Cemil’le ortak bir duygu, zevk dünyaları vardır. Edebiyata dair görüşleri de aynı yöndedir. Zengin bir ailenin çocuğu olduğundan, hiçbir maddi sıkıntısı yoktur. Eline geçen her kitabı alır, bu sayede zengin bir kütüphanesi vardır.

Vehbi: Ahmet Cemil’in çalıştığı Mir’at-ı Şuûn gazetesinin ortaklarından biri olan Tevfik Efendi’nin oğludur. Son derece küstah, sorumsuz, ahlâksız bir adamdır. Ahmet Cemil’in kız kardeşi İkbal’le evlenir. Fakat sorumsuz, kaba davranışlarıyla karısına hayatı zindan eder. Ahmet Cemil’i matbaaya ortak edip başyazar yapma vaatleriyle kandırır ve oturdukları evi ipotek ettirir. Vehbi Bey’in olumlu hiçbir özelliği yoktur. Acımasız, kişiliksiz, duygusuz bir adamdır.

Raci: Mir’at-ı Şuûn gazetesinin yazarlarındandır. Çok cahil biridir, buna rağmen başta şairlik olmak üzere hemen her konuda bilgiçlik taslar. Ahmet Cemil’i şiddetle kıskanır, onun sürekli hatasını bulmaya çalışır. Karısı ve çocuğunu da hep ihmal eder, çoğu zaman eve uğramaz.

Seher: Ahmet Cemil’in ailesine uzun yıllar hizmetçilik eden, namuslu, saygılı bir genç kızdır.

Sabiha Hanım: Ahmet Cemil ve İkbal’in annesidir.

E. Mai ve Siyah | Romandaki Mekân / Mekânların Özellikleri

Mai ve Siyah adlı romanın dış mekânı İstanbul’dur. Olayların yaşandığı yerler Tepebaşı, Süleymaniye, Erenköy ve Beyoğlu semtleridir. Yazar bu mekânlarda Ahmet Cemil’in yaşamını, çalışma ortamını, yarı karanlık tenha köşelerde kurduğu hayâlleri anlatır.

F. Mai ve Siyah | Romandaki Zaman

Roman Servetifünun Dönemi yıllarını kapsamaktadır, bu da 1896-1901 yıllarına denk gelmektedir. Ahmet Cemil’in hayatının 4-5 senesinden bahsedilmiştir. Roman siyah bir gecede sonlanır.

G. Dil ve Anlatım Özellikleri

Yazar sanatlı, ağır ve yabancı sözcüklerle dolu bir dil kullanmıştır. Cümleler uzun ve Arapça-Farsça sözcüklerle yüklüdür.



İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.