Lebdeğmez Nedir? Lebdeğmez Örnekleri

Lebdeğmez, “b,m,p,v,f” ünsüzlerini barındırmayan kelimelerle yazılan şiirlere verilen isimdir. Dudakdeğmez adıyla da bilinen bu kavram, şairin maharetini göstermesi bakımından önemlidir ve Türk halk şairleri arasında önemli bir gelenektir.

Lebdeğmezde dudak ünsüzleri kullanılmaz. Ancak “v,f” sesleri dudak ünsüzü değildir. Bu nedenle, kimi lebdeğmezlerde bu seslere rastlanabilir. Ama lebdeğmezde makbul olan, yukarıda zikredilen beş sesin de kullanılmamasıdır.

Lebdeğmez, halk şiiri geleneğinde saz şairleri arasında söylenmesi zor bir türdür. Her aşık bu alanda başarılı olamaz. Türk edebiyatının en büyük lebdeğmez ustaları Aşık Şenlik ve Sefil Selimi’dir. Lebdeğmez yarışmaları, aşık atışmaları içinde en çok ilgi görenlerdendir. Bu yarışmalarda, aşığın iki dudağının arasında iğne konur. “b,m,p,v,f” seslerinden birini kullanan aşığın dudağına iğne batar ve bu aşık, yarışmayı kaybeder.

Lebdeğmez Örnekleri

Örnek – 1

Sakın izhârdan ağyâre hâlin
Yine sen derdine çare-resâ ol

Çekil izzetle uzlet guşesine
Aziz ol derd-i şöhretten cüdâ ol (Remzi Dede)

Örnek – 2

Dikkat et, araştır, gözlerini aç
Sanat her yiğidin harcı değildir
Eser yazarının serindeki taç
Altındandır soğan zarı değildir

Adın zikredilsin, duyan şâd olsun
Senden torununa yadigâr kaldın
Âdetler, töreler lisana gelsin
Gelenek yüz akı, kir değildir.

Örnekleri iyi geçir elekten
Zihin zehirlenir gözden kulaktan
Çalışan kârlıdır kuru dilekten
Yatanlar ölüdür, diri değildir (Sefil Selimi)

Örnek – 3

Murat Çobanoğlu ile Şeref Taşlıova arasında geçen açık atışması:

Murat Çobanoğlu:

Dinle ey candan arkadaş
Zardan anlayanlar anlar
Aşktan her insan ne anlar
Yardan anlayanlar anlar

Aşktan ne anlar her canlar
Yardan anlayanlar anlar

Şeref Taşlıova:

İnsanlarda haya gerek
Ardan anlayanlar anlar
Atlı değil yaya gerek
Yerden anlayanlar anlar

Murat Çobanoğlu:

Nedir derdin nedir acı
Eğer alsa can ilacı
Yandı canlar aldı acı
Telden anlayanlar anlar

Aldı canda canda acı
Telden anlayanlar anlar

Şeref Taşlıova:

Aşıkların aşk adedi
Aşk ile gezerler deli
Kendisine açar eli
Sırdan anlayanlar anlar

Kendini anlayan dili
Sırdan anlayanlar anlar

Lebdeğmez harfleri: b,m,p,v,f

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.