Kurtuluş Savaşı’na Din Adamlarının Katkıları

Kurtuluş Savaşı'na Din Adamlarının KatkılarıTürk Millî Mücadelesi, bir milletin birlik ve beraberlik içinde vatanını düşman işgalinden kurtarışının dünya tarihindeki en güzel ve en şanlı örneklerinden biridir. Bu mücadelede milletin her sosyal tabakasından fertler el ele vermiştir. Kuşkusuz ki din adamlarımız da Kurtuluş Mücadelesi ’ne önemli katkılar sunmuşlardır. Bu yazımızda “Kurtuluş Savaşı’na din adamlarının katkıları neler olabilir” sorusuna yanıt arayacağız.

Birinci Dünya Savaşı’nın ardından imzalanan Mondros Ateşkes Antlaşması’nın ardından İtilaf Devletleri, Osmanlı topraklarını işgal sürecine başladı. Sarayın bu işgallere sessiz kalması üzerine Mustafa Kemal, Anadolu’da bir direniş hareketi örgütleyerek Kurtuluş Savaşı’nı başlattı. Bu savaş, son derece güç koşullarda gerçekleşecekti.

Bkz: Kurtuluş Savaşı’nı Konu Edinen Romanlar

Yorgun Anadolu

Yüzlerce yıldır süregelen yenilgiler, artık milletin canına tak dedirtmişti. Özellikle Balkan Harbi ile başlayan dağılma sürecinde Türk milleti üst üste büyük felaketler yaşamıştı. Bu durum karşısında özellikle Anadolu köylüsü büyük bir usanç içindeydi. Anadolu insanının savaşacak gücü kalmamıştı. Bunun yanı sıra Anadolu’da milli birlik beraberlik anlayışı da henüz yerleşmemişti. Tüm dünyası, yaşadığı coğrafyadan ibaret olan insanlara vatan savunmasını anlatmak da Kurtuluş Mücadelesi’nin en zor safhalarından biriydi.

İşte bu noktada ön plana çıkan kişiler din adamları oldu. Her ne kadar toplumda milliyetçilik duygusu gelişmemiş olsa da “din kardeşliği” olgusu hala geçerliliğini korumaktaydı. Mücadeleye insan gücü toplayabilmenin en kestirme yolu, insanları, bu savaşın dinin emri olduğuna ikna etmekti. Vatanını gerçekten seven, kendini İslam’a adamış din adamları, Mustafa Kemal’in yanında saf tutarak Millî Mücadele’nin başarıya ulaşmasında yardımcı oldular.

Büyük zaferlerin kazanılmasında en büyük faktörlerden birisi inançtır. Atatürk’ün “Zafer, zafer benimdir diyebilenindir.” sözü de bunu doğrulamaktadır. Kurtuluş Savaşı’na din adamlarının katkıları arasında ilk sırada işte bu inancı, halka aşılamak gelir. İstanbul’dan kaçarak Anadolu’ya gelen medrese çıkışlı büyük din adamları, halka gerekli motivasyonu sağlamışlardır.

Fetvalar Savaşı

Bu noktada ismini anmamız gereken en önemli kişi ise Ankara Müftüsü Mehmet Rifat Efendi (Börekçi)’dir. Damat Ferit Hükümeti’nin güdümündeki müftü Dürrizâde Abdullah’ın Atatürk’ün idam edilmesini isteyen bir fetva yayımlamıştı. Bu fetva, İnigiliz ve Yunan kuvvetlerince Anadolu’ya dağıtıldı. Tarihte “Dürrizade Fetvası” olarak anılan bu fetvanın Anadolu’da etkili olmasını engelleyen ise Mehmet Rifat Efendi’ni karşı fetvası oldu. Ankara Fetvası, 150’yi aşkın Anadolu ulemasınca tasdik edildi. Bu fetva, Dürrizâde Abdullah’ın imzasını taşıyan İstanbul Fetvası’na üstün geldi.

Kurtuluş Savaşı’nın önemli figürlerinden birisi de Mehmet Âkif Ersoy’dur. Hem bir şair hem de bir din adamı olan Âkif, cami cami dolaşıp vaazlar vererek halkı savaşmaya ikna etmiştir. Gittiği yerlerde moral kaynağı olarak görülmüştür. İstiklâl Marşı’nı kaleme alarak Türk milletinin yeniden ayağa kalkmasında en büyük pay sahibi isimler arasında yerini almıştır.

Kurtuluş Savaşı’na Din Adamlarının Katkıları

  • Kısaca toparlamamız gerekirse Kurtuluş Savaşı’na din adamlarının katkıları arasında şunları sayabiliriz:
  • İstanbul Hükümeti’nin propaganda fetvalarına, karşı fetvalar yayımlamışlardır.
  • Yorgun, yılgın Anadolu köylüsünün moral kaynağı olmuş, onları savaşmaya ikna etme yolunda çalışmalar yapmışlardır.
  • Bulundukları yerlerdeki Kuva-yı Milliye örgütlenmelerinin içinde yer almışlardır.
  • Meclis içinde yer alarak alınan kararlara katkılar sunmuşlardır.

Kurtuluş Mücadelesi’nde emeği geçen her bir kahramanımızı saygıyla anıyoruz.



İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.