Komedi (Komedya) Nedir? Özellikleri Türleri

Komedi, insanların ve toplum yaşamının gülünç ve aksak yönlerini işleyen tiyatro türüdür. Klasik trajediye tepki olarak Eski Yunan’da doğmuştur. Komedi aynı trajedide olduğu gibi Eski Yunan’da Bağ Bozumu Tanrısı Dionysos adına yapılan törenlerden doğmuştur. Sicilya’da yapılan bu törenlerde “komos” adı verilen eğlence alayları kurulurdu. Değişik kılıklara giren halk “flüt” çalan birinin arkasında türlü taşkınlıklar yaparak sokaklarda, kırlarda dolaşırdı. Zaman içinde bu kaba saba sözler, şakalar bir düzene kondu ve bunlara “fars” adı verildi. Daha sonra ise farsların etkisiyle sanat değeri taşıyan komediler yazıldı. Komedi terimi “cümbüş, alay” anlamına gelen “komos” sözcüğü ile “ezgi” anlamına gelen “ode” sözcüğünün birleşmesinden doğmuştur.

Trajedi genelde yüksek tabakanın eğlencesi olurken halk kendi eğlencelerinden çıkan komedyayı daha çok sevmiştir.

Bkz: Göstermeye Bağlı Edebi Metinler

Komedi (Komedya) Türünün Özellikleri

  • Komedide amaç seyirciyi güldürürken düşündürmek ve seyirciye doğru yolu göstermektir.
  • Konular günlük yaşamdan seçilir.
  • Manzum olarak (şiir şeklinde) yazılır. Ancak 17. yüzyıldan itibaren bazı komediler nesirle (düzyazı şeklinde) yazılmaya başlanmıştır.
  • Kişiler her an karşılaştığımız halktan kişilerdir
  • Her türlü kaba, bayağı sözlere, şakalara yer verilir.
  • Dil günlük konuşma dilidir.
  • Acı veren her türlü olaylar, öldürme yaralama ve çirkin olaylara sahnede yer verilir.
  • Kesintisiz oynanır, perde yoktur.
  • Beş bölümden oluşur ve bölümler birbirine koro ile bağlanır.
  • Üç birlik kuralına uyulur.

Bu türün en önemli temsilcileri eski Yunan’da Aristophanes,- Menandros; Latin edebiyatında Plautus; Klasik Fransız edebiyatında Moliere; Rus edebiyatında Gogol; İngiliz edebiyatında Benjamin Jonson’dur.

Komedi Türleri

Komediler kendi içinde üç türe ayrılır.

komedi çeşitleri

a. Karakter Komedisi

  • Kişilerin gülünç ve aksak yönlerini gösteren komedidir.
  • İnsanların çok bayağı ve kaba durumlarını işleyene grotesk adı verilir.
  • Karakter komedisi türünde yazılan eserlerden en önemlileri şunlardır:

Moliere: Cimri
Shakespeare: Venedik Taciri

b. Töre Komedisi

  • Toplumun ve törelerin aksayan ve gülünç yönlerini işler.
  • Töre komedisi türünde yazılan eserlerden en önemlileri şunlardır:

Aristophanes: Eşek Arıları
Moliere: Gülünç Kibarlar
Gogol: Müfettiş
Şinasi: Şair Evlenmesi

c. Entrika Komedisi

  • Komik olayların ilginç ve şaşırtıcı rastlantılar içerisinde geliştiği komedidir.
  • Amaç sadece güldürmektir.
  • Entrika komedisi türünde yazılan eserlerden en önemlileri şunlardır:

Moliere: Scapin’in Dolapları, Zoraki Tabip
Shakerpeare: Yanlışlıklar Komedyası



İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.