Karagöz Oyununun Kişileri

Esas itibarıyla bir gölge oyunu olan Karagöz, Osmanlı toplumunun sosyolojik yapısını aktarması açısından da önemlidir. Karagöz oyununun kişileri, imparatorluk dahilinde yer alan çeşitli etnik ve sosyolojik kişileri temsil eder. Karagöz oyunun belli başlı kişileri ve özellikleri şunlardır:

Bkz: Geleneksel Türk Tiyatrosu

Karagöz Oyununun Kişileri ve Kişilerin Özellikleri

Karagöz

  • Oyunun iki temel karakterin den biridir.
  • Dışa dönüktür, hislerini belli etmekten çekinmez.
  • Halk diliyle konuşur.
  • Öğrenim görmüş kimselerin gösterişli dillerini anlamaz, anlayabildiklerini de anlamamış görünür.
  • Özü sözü birdir.
  • Belli bir mesleği yoktur.
  • Sürekli geçim sıkıntısı çeker, bu yüzden bazen istemediği işleri yapmak zorunda kalır.
  • Cesur ve ağzı bozuktur.
  • Karısıyla başı derttedir ve sürekli onunla kavga eder.

Hacivat

  • Karagöz’ün zıddıdır.
  • Herkesin yüzüne güler ama içten pazarlıklıdır.
  • Kavgaları yatıştırır, dargınların arasını bulur.
  • Ölçülü ve ağırbaşlıdır, öğrenim görmüştür.
  • Medrese diliyle konuşur ve bu yüzden Karagöz’le sık sık yanlış anlaşılmalar yaşar.
  • Her zaman kişisel çıkarlarını ön planda tutar, nabza göre şerbet verir.
  • Her durumda, çalışmadan kazanç elde etmeyi başarır.

Çelebi

  • Malı mülkü olan zengin biri ya da bir mirasyedidir.
  • Keyfine düşkündür.
  • İstanbul ağzıyla konuşan nazik ve çıtkırıldım biridir.

Zenne

  • Karagöz oyunundaki bütün kadınların genel adıdır.



Tuzsuz Deli Bekir

  • Bir elinde kama diğer elinde şarapla sahneye gelen bir kabadayıdır.
  • Attığı narada annesi ve babası dâhil yüz doksan dokuz kişiyi öldürdüğünü söyler.
  • Olaylar karmaşık bir hale dönüştüğünde gelir ve sorunu çözerek oyunu sona erdirir.

Beberuhi

  • Kısa boylu, ağzı bozuk, yılışık, dengesiz bir tiptir.
  • Karagöz’le alay eder, onun boynuna biner, zennelerin kendisi için ölüp bittiğini söyler.
  • Karagöz de sürekli onun boyuyla dalga geçer.

Matiz

  • Çingene dilinde sarhoş demektir.
  • Sürekli sarhoş gezen belalı bir tiptir.

Tiryaki

  • Afyon müptelasıdır.
  • Ömrünü orada burada pineklemekle geçirir.
  • Olayların en can alıcı yerinde bile genelde uyuklar.

Arnavut

  • Mestan Ağa, Bayram Ağa, Celo Ağa, Recep Ağa, Şaban Ağa, Ramazan Ağa, bahçıvan, ciğerci, celep, korucu veya bozacı rolündedir.
  • Cahil cesareti vardır.
  • Çabuk öfkelenip hemen silahına davranır.
  • Kabadayı gibi davranır fakat sıkıyı görünce kaçar.

Bunlardan başka, Anadolu ve Rumeli’den, farklı tipler (Arap, Acem, Kürt, Rumelili, Zeybek, Frenk, Laz, Kastamonulu, Kayserili vs. gibi tipler) de vardır.

 



İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.