İyelik Ekleri Nelerdir? İyelik Eklerine Örnekler

  • Eklendiği sözcüğün kime, neye ait olduğunu belirten eklere “iyelik ekleri” denir. Belirtili ve belirtisiz ad tamlamalarında tamlananın almış olduğu eklerdir.

DİKKAT! İyelik ekleri sorulacak “neyin, kimin” sorularına “benim, senin, onun, bizim, sizin, onların” cevabını verir.

Benim ev-im
Senin ev-in
Onun ev-i
Bizim ev-imiz
Sizin ev-iniz
Onların ev-leri

DİKKAT! Şahıs zamirleri iyelik eki almaz.

⇒ “Evimiz buraya 10 dakikalık uzaklıkta.”

Bu cümlede evimiz sözcüğüne sorulacak Kimin? sorusuna bizim cevabını aldığımız için evimiz sözcüğündeki –imiz eki iyelik ekidir.

⇒ “Gözüm senden başkasını görmüyor.”

Bu cümlede gözüm sözcüğüne sorulacak Kimin? sorusuna benim cevabını aldığımız için gözüm sözcüğündeki –üm eki iyelik ekidir.

Soru – 1

Kalk gidelim buradan uzaklara
Yaşayalım aşkı yeniden
Kalbim durmasın sen yokken
Gözü, gözümde kalsın
Sözü kulaklarımda
Elleri ellerimde

a. Bu mısralarda kaç hal eki vardır?
b. Bu mısralarda kaç iyelik eki vardır?

Çözüm:

a. Buradan, uzaklara, aşkı, bende, kulaklarımda, ellerimde sözcüklerindeki –den, –e, –ı ekleri hal ekidir. 6 hal eki vardır.
b. Kalbim (benim), gözü (onun), sözü (onun), kulaklarımda (benim), elleri (onun), ellerimde (benim) sözcüklerindeki ekler iyelik ekidir. 6 iyelik eki kullanılmıştır.



Soru – 2

Aşkın adı sensin
Ama yoksun kalbimde
Derdim çok, yüreğim yanık
Sevda türküsü söylemekte dudaklarım
Hasret sana gözlerim…
Yukarıdaki mısralarda kaç iyelik eki kullanılmıştır?
A) 4 B) 5 C) 6 D) 7 E) 8

Çözüm: Bu mısralardaki kalbimde, derdim, yüreğim, türküsü, dudaklarım, gözlerim sözcüklerindeki ekler iyelik ekidir. Bu mısralarda 6 iyelik eki vardır. Yanıt C

DİKKAT! Ad tamlamalarında tamlanan, iyelik eki alır. Belirtili isim tamlamasında tamlayana sorulacak Neyin, kimin? sorusu iyelik ekini verirken belirtisiz ad tamlamalarında Ne? sorusu iyelik ekini verir. Sevda türküsü belirtisiz ad tamlamasına sorulacak Ne türküsü? sorusunun cevabı sevda sözcüğü olduğu için türküsü sözcüğündeki –sü iyelik ekidir.

DİKKAT! –i hal eki ile iyelik 3. tekil şahıs eki olan –i, –si ekleri birbirine karıştırılmamalıdır. İyelik ekleri genelde özne üzerinde bulunurken –i hal eki belirtili nesne üzerinde bulunur. İyelik eki sorulacak Neyin, kimin? sorusuna cevap verirken –i hal eki Neyi, kimi? sorusuna cevap verir. Cümlede yüklemden sonra özneyi bulmak bu karışıklığa düşmememizi kolaylaştırır.



İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.