İskendername Özet

iskendernameTürü: Mesnevi
Yazarı: Ahmedî
Yazıldığı Tarih: 1390
Kişileri: Büyük İskender, İran Şahı Dara, Rüşeng, Gülşah, Hızır

İskendername Kısa Özet  

İskendername, Ahmedî tarafından 1390’da mesnevi nazım biçimiyle kaleme alınmıştır. Konusu şöyledir: İran asıllı bir Yunan prensi olan İskender, yedi yaşından itibaren Aristo’nun ilmî terbiyesi altında yetiştirilmiş, on beş yaşında tahta çıkmıştır. Ülkesini ve halkını Sokrat, Eflatun ve Aristo’nun öğütleriyle yönetmektedir. Rüyasında bir meleğin verdiği Allah’ın kılıcıyla, ordusunun başına geçip dünyayı fethetmeye çıkar; İran ve Turan’ı zapt eder. İran Şahı Dara’nın kızı Rüşeng (Roxana) ile evlenir. Zabülistan (Gazne) hükümdarının Gülşah adlı kızını sever ve ülkesini ele geçirir. Ardından Hindistan’ı fetheder ve Hint Prensesi Şah Banu ile evlenir. Çin’e geçip Tabgaç Han’ı ve ülkesini bir ejderhadan kurtarır. Dokuz Oğuzlarla karşılaşır. Çeşitli kavimleri emri altına alır. Azerbaycan’da bir kavmi Yecüc ve Mecüc elinden kurtarmak için bir set (sedd-i İskender) yaptırır. Ruslara galip gelir. Kendisini öldürmeye gelen devleri alt eder. Elindeki tılsımlı ayna ile (ayîne-i İskender) harikulade olaylar gösterir. Mısır’ı ele geçirip İskenderiye şehrini kurar. Kâbe ve Kudüs’ü ziyaret eder. Bir süre sonra hastalanır. Alimler şifa olarak ab-ı hayatı tavsiye ederler. Hızır ile beraber zulumat ülkesinde ab-ı hayatı ararlarsa da Hızır bulur fakat o bulamaz. Bütün çabalara rağmen genç yaşta ölür.

İskendename, Hz. Peygamber’den başlayarak Emevî, Abbasî, İlhanlı ve Osmanlı devletleri tarihinin anlatıldığı başlıkları da içerir. Özellikle Yıldırım Bayezid’e kadar gelen “Dastan-ı Tevarîh-i Müluk-i Al-i Osman” başlıklı bölüm ilk Osmanlı vakayinamelerinden sayılmaktadır. Bu bölümlerde hükümdarlara ve kumandanlara yönelik öğütlere yer verilmiş olması, ona Kutadgu Bilig’ten itibaren devam edegelen siyasetname geleneği içinde önemli bir yer sağlamıştır. Eser, Yıldırım Bayezid’in oğlu Emir Süleyman’a sunulmuştur.



İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.