İlgi Zamiri Nedir? İlgi Zamiri Örnekleri

Bir belirtili isim tamlamasında düşen tamlananın yerini tutmak üzere tamlayana eklenen “-ki” ekine ilgi zamiri denir.

Bkz: Zamir Nedir?

“Her mevsimin bir güzelliği vardır, kışınki ise kardır.” cümlesinde “kışın “güzelliği” belirtili isim tamlamasında, tamlanan olan “güzelliği” sözcüğü düşmüş, tamlayan olan “kışın” sözcüğüne tamlananın yerine bir “-ki” eki eklenmiştir. Yani “kışın güzelliği” isim tamlaması “kışınki” şeklinde söylenmiştir. “Kışınki” sözcüğünde “-ki” eki, düşen ismin yerini tuttuğu için zamirdir. Bu ek, “kış” sözcüğü ile “güzellik” sözcüğü arasında anlam ilgisi kurduğu için “ilgi zamiri” olarak adlandırılmaktadır.

“Sizin eviniz Beşiktaş’tadır, bizimki Fatih’te.” cümlesinde “-ki” eki, “evimiz” yerini tutmuştur.
“Fırtınada pencerenin camı kırıldı, kapınınki sağlam.” cümlesinde “-ki” eki, “camı” yerini tutmuştur.
“Bizimki gereksiz bir telaş.” cümlesinde “-ki” eki, “telaşımız” isminin yerini tutmuştur.
“Güllerin rengi solmuş ama laleninki solmamış.” cümlesinde “-ki” eki, “renk” isminin yerini tutmuştur.
“Koşmaların son dörtlüğünde de semaininkinde de şairin mahlası geçer.” cümlesinde “ki” eki, “dörtlük” isminin yerini tutmuştur. Başka bir deyişle belirtili isim tamlaması şu şekilde kısaltılmıştır:

bizim evimiz → bizimki
kapının camı → kapınınki
bizim telaşımız → bizimki
lalenin rengi→ laleninki
semainin son dörtlüğü→ semaininki

İlgi Zamirinin Özellikleri Nelerdir?

  • İlgi zamiri (-ki) ekini almış sözcükler, ismin hâl (durum) eklerini alabilir.

“İş yerinin kirasını ödedim, evinkini yarın ödeyeceğim.” cümlesinde “evinki” sözcüğü ilgi zamiri (-ki) almış sözcüktür. Bu sözcüğe, ilgi zamirinden sonra kaynaştırma harfi (n) ile birlikte belirtme durumu eki (-i) gelmiştir.

“Ben kendi işime bakarım, sizinkine karışmam.” cümlesinde “sizinki” sözcüğü ilgi zamiri (-ki) almış sözcüktür. Bu sözcüğe, ilgi zamirinden sonra kaynaştırma harfi (n) ile birlikte yaklaşma durumu eki (-e) gelmiştir.

  • İlgi zamiri (-ki) almış sözcükler, belirtili isim tamlamalarında tamlayan olabilir.

“Benim gömleğimin düğmesi koptu, Ozan’ınkinin düğmesi kopmadı.” cümlesinde “Ozan’ınki” sözcüğü ilgi zamirini (-ki) almış sözcüktür. Bu sözcük “Ozan’ınkinin düğmesi” isim tamlamasının tamlayanı durumundadır.

“Bizimkinin bugün yine morali bozuk.” cümlesinde “bizimki” sözcüğü ilgi zamiri (-ki) almış sözcüktür. Bu sözcük “bizimkinin morali” isim tamlamasının tamlayanı durumundadır.

  • İlgi zamirini (-ki) almış sözcükler, çokluk eki alabilir.

“Sizinkiler yine derste yoktu.”
“Bizimkiler maçı kazanamadı.”

cümlelerinde ilgi zamirini (-ki) almış olan “sizinki” ve “bizimki” sözcükleri “-ler” çokluk ekini almıştır.



İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.