Haber Metni Nedir? Haber Metninin Özellikleri Nelerdir?

Radyo, televizyon, günlük gazete, süreli yayın, bülten gibi görsel iletişim araçlarıyla yazılı ya da sözlü olarak halka duyurulmak üzere hazırlanan metinlere “haber metni” denir. Her haber metninde bulunması gereken belli başlı özellikler şunlardır:

Bkz: Haber Yazısı

Haber Metni Özellikleri Nelerdir?

Haber metinleri;

  • Açık olmalı, anlaşılır bir dil ve üslupla yazılmalıdır.
  • Yalın olmalıdır.
  • Doğru olmalı, kesin bilgilere dayanmalıdır.
  • Kesinlik taşımayan “-ebilmek, -malı/-rneli, şayet” gibi ek ve sözcüklere yer verilmemelidir.
  • Kitleyi ilgilendirmelidir.
  • Haber başlığı dikkat çekici olmalı, metnin konusuyla ilgili bilgi vermelidir.
  • Haber değeri taşımalı; olayın ne zaman, nerede gerçekleştiği, kaç kişiyi ilgilendirdiği, ilginçliği rastlanma/gerçekleşme sıklığı, garipliği, yeniliği haber değerinin ölçütleridir.
  • Dilin göndergesel işleviyle oluşturulur; açıklayıcı, öyküleyici, söyleşmeye bağlı anlatımlardan yararlanılır.
  • Haber yazılarında fotoğraf ve kamera kayıtlarına başvurulur.
  • Habercinin inanç ve düşüncelerinden izler taşımamalıdır.
  • Etken eylemler kullanmalı, kişisel yorumlara yol açacak sıfat ve zarflara yer verilmemelidir.
  • Haberde adı geçen kişilerin yaş, doğum yeri, okuduğu okullar, tuttuğu takım gibi okuyucunun kendisiyle ilişkilendirebileceği özeliklerinden söz edilmemelidir.
  • Haberin gerçekle ilgisi korunmalı, neden-sonuç ilişkisinden şaşmamalıdır.
  • “Siz sevgili okurlar”, “Hey sen” gibi seslenme sözlerine yer verilmemelidir.
  • Haber metninin tarafsızlığını bozan, okurun duygusal tepkiler vereceği yargılayıcı ifadelerden kaçınılmalıdır.
  • “Ben, benim, biz, bizim” ifadeleri kullanılmamalıdır.
  • İtalik ya da koyu renkli yazılmış sözcüklere başvurmamalıdır.
  • Ayraç içinde ünlem (!) yöntemiyle okuyucuyu duygusal yönlendirmelere sürüklemekten kaçınılmalıdır.
  • Bir cümlede bir düşünceye yer verilmeli, cümleler kısa ve anlaşılır olmalıdır.
  • Haber metninde yer alan yabancı kavram ve sözcükler açıklanmalıdır.
  • Haber kaynağı belirtilmeli, kaynak adının açıklanmasını istemiyorsa buna saygı göstermelidir.
  • 5N 1K kuralına dikkat edilmelidir.



Haber Kaynakları Nelerdir?

Birinci El Kaynaklar

Olayı yaşayan, gören ya da olayla ilgili bilgi verebilecek kaynaklardır. Siyaset, ekonomi, sanat, spor dünyasında ya da kültürel bir etkinliğin oluşumunda karar verme yetkisi olan, bu kararda payı olan herkes birinci el kaynaktır.

İkinci El Kaynaklar

Haberciler gözleme şanslarının olmadığı olay ve durumları ikinci el kaynakları tarayıp derleyerek oluştururlar. Haber ajansları, basın bildirileri, bütün ve açıklamalar, kamu ve özel sektör kuruluşları, odalar, sendikalar ve sivil toplum örgütleri, vakıf ve dernekler ikinci el kaynaklardır.



İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.