Fecri Ati Edebiyatı, Özellikleri, Sanatçıları

Edebiyat alanında, yalnızca “dil”de Osmanlıcayı kullanıp biçim, üslup ve içerikte tümüyle Batı’yı benimseyen ilk topluluk Servet-i Fünun dergisi çevresinde etkinlik gösteren Edebiyat-ı Cedideciler’dir (1896 – 1901). Servet-i Fünun dergisinin 1901’de süresiz kapatılması, topluluğun da dağılmasına yol açmıştır. Ancak Servet-i Fünuncuların dağılmasındaki temel neden derginin kapatılması değil, topluluğun kendi içinde ortaya çıkan görüş ayrılıklarıdır. Tevfik Fikret‘le Ali Ekrem arasıdaki şiir tartışması, sanatçıların bir yol ayrımına girmesine neden olmuş, Tevfik Fikret dergiden ayrılarak köşesine çekilmiştir. Servet-i Fünun dergisi altı ay sonra tekrar çıkmaya başlamışsa da eski heyecan kalmamış, kadrosu dağılmıştır.

Meşrutiyet’ten (1908) sonra değişik edebiyat ve sanat dergilerinde yazan gençler, Şahabettin Süleyman’ın çabalarıyla bir araya gelirler. Amaçları, eskidiğine inandıkları Edebiyat’ı Cedide’nin karşısında Batı edebiyatı yolunda daha iyi, daha yenilikçi bir edebi topluluk oluşturmaktır. Hilâl Basımevi’nin bir odasında toplanan genç yazarlar, uzun tartışmalardan sonra kurdukları topluluğa Fecr-i Ati (Geleceğin Işığı) adını verirler (1909). Yayın organı olarak da yine Servet-i Fünun dergisini seçerler. Dergide kendilerini kamuoyuna tanıtan bir bildiri yayımlarlar. Edebiyatımızda bildiri yayımlayan ilk topluluk olma özelliğini taşıyan Fecr-i Ati çok uzun ömürlü bir edebi hareket olamamıştır.


Fecriati Topluluğunun Sanatçıları

Ahmet Haşim
Ahmet Samim
Refik Halit Karay
Şahabettin Süleyman
Fuat Köprülü
Yakup Kadri Karaosmanoğlu
Müfit Ratip
Tahsin Nahit
Faik Ali Ozansoy
Ali Canip Yöntem
Hamdullah Suphi Tanrıöver
Emin Bülent Serdaroğlu
Celal Sahir

Fecriati Topluluğunun Dağılışı

Fecriati topluluğuna bağlı sanatçılar, her ne kadar Servet-i Fünuncuları eski olmakla, Batı edebiyatını geriden izlemekle ve bu yolda olgun örnekler verememekle suçlamışlarsa da kendileri de edebiyata bir yenilik getirememişlerdir. Ortaya koydukları yapıtlar, dil ve şiir anlayışları, Servet-i Fünuncuların açtığı yolda yürüme çabasında olduklarını göstermiştir. Çünkü hepsi de daha çok gençtir, topluluk kurulmadan önce aralarında kitabı çıkmış bir sanatçıları da yoktur. Doğal olarak Servet-i Fünun sanatçılarının eserlerindeki olgunluğa ve sanat değerine ulaşmaları mümkün olmamıştır. Milli Edebiyat anlayışının da güç kazanması ile birlikte Türk Edebiyatına herhangi bir yeni soluk getiremeden dağılmışlardır. Fecr-i Ati çizgisinde sanat hayatına devam edip de başarılı olan tek isim Ahmet Haşim olmuştur. Diğer isimler ise zamanlar Milli Edebiyat anlayışına yönelmişlerdir.



İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.