Dolaylı Anlatım Nedir? Dolaylı Anlatım Örnekleri       

Başkasına ait bir sözü, aktarıcının kendi söyleyişine göre değiştirerek üçüncü bir kişiye aktarmasına “dolaylı anlatım” denir. Bu aktarmada aktarılan cümle temel cümle olmaktan çıkarılıp yan cümlecik haline getirilir.

DİKKAT! Dolaylı anlatımlı cümlelerde yargı, genellikle “söyledi, açıkladı, belirtti, ifade etti” gibi sözcüklerle tamamlanır.

Bkz: Anlatımına Göre Cümleler

Dolaylı Anlatım Örnekleri

  • Can Yücel, her zaman acıların en büyüğünü kendi kendimize çektirdiğimizi söylerdi.
  • Anı yazanlar, okuyucularını aydınlatmak için yazdıklarını söylerler hep.
  • Doğanın bozulmasına, yıkıma uğratılmasına karşı çıktığını ifade etti.
  • Bana, eserindeki olayları iki planda geliştirdiğini açıkladı.
  • Anlamı olmayan bir şiirin biçimce de güzel olmasının mümkün olmadığını belirtti.
  • Babam, dünyada iyilerin eninde sonunda galip geleceğini söylemişti.
  • Müdür Bey, yarından itibaren ders saatlerinin değişeceğini söyledi.
  • Programa katılan yorumcu, seçim sonuçlarının beklenen şekilde olduğunu ifade etti.
  • Eleştirmen bir yazısında, Nobel Edebiyat Ödülü alan bu yazarın tüm dünyada tepki gördüğünü belirtiyor.
  • Öğretmen, Baki’nin, divan edebiyatının en büyük şairi olduğunu söyledi.
  • Cicero, tabiatın bize kısa bir ömür verdiğini fakat iyi geçirilmiş bir ömrün hatırasının ebedi olduğunu söyler.
  • Atatürk, hayatta en gerçek yol göstericinin bilim olduğunu söyler.
  • Tanpınar, bir yazısında bizim asıl romanımızın şarkılarımız olduğunu söyler.
  • Cemal Süreya, bir yazısında folklorün, halk deyimlerinin şiirin kanat çırpmasını önlediğini söylüyor.
  • Tiyatrodan çıktığımızda arkadaşım, Nazım’ın sahnede canlandırdığı prensin gerçek hayatta yaşamış olduğunu söyledi.



Örnek Sorular

Soru – 1

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde dolaylı anlatım söz konusudur?

A) İnsana onur kazandıran şey, insanın tüm geleneklere kul köle olmaktan kurtulmaya çalışması, özgür birey olarak toplumdaki yerini almasıdır.

B) Bir sanatçı, neye sırt çevireceğini bilmiyorsa eleştirmenlerin görüşlerini dikkate almalıdır, diyordu bir konuşmasında ünlü yazar.

C) En yüksek duyguların, en büyük olayların bile şiirde yaşamasını sağlayan şey, bunların söylenişlerindeki güzelliktir, demesi bana güç verdi.

D) Batı şiirinde yer yer kendisini gösteren duygu düşmanlığını, iç ve dış düzeni bozulan insanların sorunlarına bağlamanın yanlış olmadığı belirtildi.

E) Yazar, bu romanında doğayı, halk hikâyelerinde görülen bir dil anlayışı içinde özgün imgelerle vermiştir, demek çok da yanlış sayılmaz.

Çözüm: D seçeneğinde bir başkasına ait görüş, anlamı değiştirilmeden aktarıcının cümlesi içinde üçüncü bir kişiye aktarılarak dolaylı anlatım yapılmıştır.

Soru – 2

(I) Geçen hafta çok etkilendiğim bir yazar arkadaşımla sohbet ediyordum. (II) Son günlerde duygularımı kağıtlara aktarmada zorlanıyorum diye dert yandı bana. (III) Bu sözler karşısında önce şaşırdım, sonra ise üzüldüm. (IV) Ona heyecana kapılmaması gerektiğini, belki de yoğunlaşma sorunu yaşadığını ve bunun gelip geçici bir dert olduğunu söyledim. (V) Samimi bir sesle bana teşekkür etti ve yanımdan ayrıldı.
Numaralanmış cümlelerin hangisinde dolaylı anlatım örneklenmiştir?

A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V.

Çözüm: Dolaylı anlatım söyledi, söylemiş gibi ifadelerle biten cümlelerde söz konusudur. Bu kuralı örnekleyen cümle IV. cümledir. Yanıt D



İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.