Danişmendname, Danişmend Gazi Destanı ve Özellikleri

Danişmendname, Danişmend Gazi’nin kimliğinde Anadolu’nun Türkleşmesi sürecini ele alır. Danişmend Gazi, Battal Gazi’den farklı olarak Arap değil bir Türk’tür. Danişmend Gazi, cesareti ve yiğitliğiyle Sultan Alp Arslan’ın dikkatini çekmiş ve onun en güvenilir komutanları arasında yer almıştır. Malazgirt Savaşı’na da katılan Danişmend Gazi, zaferin kazanılmasında önemli rol oynamış; zaferden sonra Danişmendli hanedanlığını kurmuştur.

  • Destan Anadolu’da başlayan Türk-Bizans mücadelelerini anlatmaktadır.
  • Birçok yönden Battalname’nin devamı niteliği taşır.
  • Danişmendname, Melik Danişmend Gazi’nin doğumu, çocukluk ve yetişme devresiyle başlar.
  • Melik, İslami ilimleri öğrenir, âlim olur ve ona Danişmend (bilgili, âlim) lakabı verilir. Rüyasında Hz. Muhammet’i görür, ondan cihat ve gaza için emir alır; fetihlere başlar. Malatya’dan fetihler yapmak için harekete geçen Türk ordusu: Kayseri, Ankara ve Kastamonu çizgisinin kuzeyinde kalan ve Karadeniz’e kadar olan kısmı fetheder. Melik Danişmend Gazi, bir savaşta yaralanır ve ölür.
  • Danişmendname, türünün diğer örnekleri Battal Gazi Destani ve Saltuk Gazi Destanı’na göre tarihî bilgilere daha uygun olduğundan ve abartmalara fazla yer vermemesinden dolayı birçok tarihçi tarafından kaynak kabul edilmiştir.
  • Danişmend Gazi Destani, tarihî özellikleriyle beraber, 14. ve daha önceki yüzyıllarda Anadolu’nun coğrafi durumu ile Türklerin gelenek, görenek ve hayat tarzının incelenmesi açısından önemli bir kaynaktır.
  • Selçuklu Sultanı İkinci İzzettin Keykevus’un emriyle derlenmiş, aynı eser Osmanlı hükümdarı ikinci Murat’ın emriyle zamanın Tokat dizdarı Arif Ali tarafından yaşayan Türkçeyle yeniden yazılmıştır.
  • Danişmendname’nin bilinen on sekiz nüshası vardır.



İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.