Cumhuriyet Dönemi Şiiri ve Genel Özellikleri

Türk edebiyatı İslamiyet öncesi, İslamî dönem ve Batı etkisinde gelişen Türk edebiyatı olmak üzere üç dönemde incelenir. Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatı, Batı etkisinde gelişen Türk edebiyatının 1923’ten itibaren başlayan dönemidir. Milli edebiyatçıların başlattığı dilde sadeleşme ve konuşma dilini yazı dili haline getirme eğilimi Cumhuriyet Dönemi’nde iyice yaygınlaşmış, Türk Dili Kurumunun kurulmasıyla dildeki eski-yeni tartışması sona ermiş, şiirler son derece arı bir Türkçeyle yazılmıştır.

Cumhuriyet Dönemi Şiiri kendi içinde birçok grup ve anlayış barındırmaktadır. Cumhuriyet Dönemi Türk Şiiri’inin genel özelliklerini açıklarken bu dönemi ana hatlarıyla ikiye ayırabiliriz.

1923-1940 Arası Türk Şiiri

  • Cumhuriyet Edebiyatı’nın ilk yıllarında şiirde Milli Edebiyat Dönemi şairleri etkilidir.
  • Bu dönemde Kurtuluş Savaşı’nın bıraktığı “destani ruh” etkisini daha çok şiir üzerinde göstermiştir.
  • Sanatçılar, eserlerinde sade ve anlaşılır dil kullanmışlardır.
  • Şairlerin çoğu Anadolu’ya yönelmiş eserlerinde Anadolu’yu işlemişlerdir.
  • Hece veznini kullanmada ulaşılan ustalığa yeni kalıplar ve duraksız uygulamalar eklenmiştir.
  • Biçim yetkinliğine, arı şiire yönelen sanatçılar folklordan, tarih ve psikolojiden beslenmiştir.
  • Cumhuriyet Dönemi’nde; Kemalettin Kamu, Ömer Bedrettin Uşaklı gibi sanatçılar küçük duyarlılıkları, doğa ve yurt güzelliklerini konu edinmiştir.
  • Necip Fazıl Kısakürek, insanın iç dünyasına yönelik şiirler kaleme almıştır.
  • Nazım Hikmet, şirin geleneksel kalıplarını kırmış, Marksist görüşe bağlı içerikli şiirleriyle şiirler kaleme almıştır.
  • Sembolizmin, parnasizm ve romantizm Cumhuriyet şiirinde etkisini gösteren başlıca akımlar olmuştur.



1940 Sonrası Türk Şiiri

  • 1940’lı yıllardan itibaren şairler, geleneğin dışına çıkarak yeni bir tarz oluşturmaya çalışmışlardır. Bu nedenle bu döneme damga vuran kelime “yenilik”tir.
  • Garipçiler, şiirdeki aşırı duyarlılığa, şairaneliğe karşı çıkarak ölçüsüz, kafiyesiz şiir anlayışını yaygınlaştırarak sokağı şiire taşımışlardır.
  • Hasan Hüseyin, Ahmet Arif, Rıfat llgaz gibi şairler Nazım Hikmet’in etkisiyle toplumcu şiirin en güzel örneklerini vermiştir.
  • Attila İlhan, toplumsal konulara, imgeye ve duyarlılığa daha geniş yer vererek şiirler yazmıştır.
  • Bedri Rahmi, Behçet Necatigil, Cahit Külebi, Necati Cumalı gibi şairler; doğa, aşk, yaşam, sevgi, barış, özgürlük gibi konuları ele alan aydınlık şiirin en güzel örneklerini verdiler.
  • Asaf Halet Çelebi’nin şiirlerinde eski uygarlıkların, tasavvufun ve folklorun etkileri görülmüştür.
  • Fazıl Hüsnü, insanın; Tanrı, evren, tarih, zaman karşısındaki yerini, yer yer karanlık imgelerle okura sezdirmeye çelişmiştir.
  • İkinci Yeniciler çağdaş dünyanın karmaşası içinde bunalan insanın tedirginliğini yer yer kapalı bir şiir diliyle ele aldılar.
  • Kemal Özer, Ataol Behramoğlu toplumsal eylemlere; Refik Durbaş, kent yaşamında çizgi dışı kalmış kitlelere: Hilmi Yavuz, kültürel kaynaklara ve tarihe yönelik eserler vermiştir.

Cumhuriyet Dönemi Şiir Anlayışları

Saf Şiir Anlayışını Sürdüren Şairler
Serbest Nazım ve Toplumcu Şiir
Milli Edebiyat Zevk ve Anlayışını Sürdüren Şairler
Garip Hareketi
Garip Dışında Yeniliği Sürdüren Şairler
İkinci Yeni
İkinci Yeni Sonrası Toplumcu Şiir
1980 Sonrası Türk Şiiri
Cumhuriyet Dönemi Halk Şiiri



İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.