Belgisiz Sıfat ile Belgisiz Zamir Arasındaki Fark

İsimlerin yerini belirsiz şekilde tutan zamirlere belgisiz zamir, isimleri belirsiz biçimde belirten sıfatlara ise belgisiz sıfat adı verilir. Belgisiz sıfat ile belgisiz zamir sık sık karıştırılmaktadır. Bu yazımızda belgisiz sıfat ile belgisiz zamir arasındaki farkı açıklayacağız.

  • Belgisiz sıfatlar, isimlerin yerini tutacak şekilde kullanıldığı zaman belgisiz zamir olur.

⇒ “Bazı yöneticiler bu sene emekli olacak.” cümlesinde “bazı” sözcüğü belgisiz sıfattır.
⇒ “Bazıları bu sene emekli olacak.” cümlesinde ise “bazı” sözcüğü yöneticilerin yerini tuttuğu için belgisiz zamirdir.

Örnek 

⇒ “Otobüsten inen birkaç yolcu, hızlı adımlarla terminale ilerledi.”
⇒ “Yolcuların birkaçı hızlı adımlarla terminale doğru ilerledi.”

Yukarıdaki ilk cümlede “birkaç” sözcüğü, yolcuların sayısını belirsiz şekilde belirttiğinden belgisiz sıfat, ikinci cümlede ise “birkaçı” sözcüğü, yolcuların yerini tutacak şekilde kullanıldığından belgisiz zamirdir.

Aşağıdaki cümlelerde de benzer örnekler vardır:

Kimi trenler buhar gücüyle çalışırdı. (Belgisiz sıfat)
Kimileri buhar gücüyle çalışırdı. (Belgisiz zamir)

Bazı kişiler karara itiraz etti. (Belgisiz sıfat)
Bazıları karara itiraz etti.” (Belgisiz zamir)

  • Kimi belgisiz zamirler, isimle belgisiz sıfatın yeri değiştirilip isme iyelik eki getirilmesi yoluyla oluşturulur.

Bazı polis memurları bayramda izin alamamıştı.” cümlesinde “bazı” sözcüğü belgisiz sıfat, “polis” sözcüğü ise isimdir. Ad ile sıfatın yeri değiştirilip isme iyelik eki (-i) eklendiğinde, diğer bir ifadeyle “bazı polis memurları” sözü “polis memurlarından bazıları” şeklinde söylendiği zaman “bazıları” sözcüğü belgisiz zamir olur.

Bekçinin biri benden kimliğimi istedi (Belgisiz zamir)
Birkaç soruyu cevaplayamamış. (Belgisiz sıfat)
Soruların birkaçını cevaplayamamış. (Belgisiz zamir)

Örnek soru

Aşağıdakilerin hangisinde iyelik eki aldığı için belgisiz zamir olan, adlaşmış bir sıfat kullanılmıştır?

A) Çocukların biri kardan adam yapmıştı.
B) Birtakım insanlar hemen iskeleye koştu.
C) O sırada birkaç yolcu şoförle tartıştı.
D) Bazı vagonlar oldukça konforluydu.
E) Bakkaldan biraz çilek alsak ne iyi olacakmış.

Çözüm: A seçeneğinde verilen “biri” sözcüğü “bir” sözcüğünün iyelik eki almasıyla belgisiz zamir olmuştur. Diğer seçeneklerde ise B’de “kimi” sözcüğü “insanlar”, C’de “birkaç” sözcüğü “yolcu” D’de “bazı” sözcüğü “vagonlar”, E’de “biraz” sözcüğü “kiraz” ismini kesin olmayan şekilde belirttiği için bu sözcükler belgisiz sıfattır.

Cevap A



İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.