Bedri Rahmi Eyüboğlu Sitem | Şiir İncelemesi

Sitem

Önde zeytin ağaçları arkasında yâr
Sene 1946
Mevsim
Sonbahar
Önde zeytin ağaçları neyleyim neyleyim
Dalları neyleyim
Yâr yoluna dökülmedik dilleri neyleyim.
Yâr yâr!.. Seni kara saplı bir bıçak gibi sineme
sapladılar
Değirmen misali döner başım
Sevda değil bu bir hışım
Gel gör beni darmadağın
Tel tel çözülüp kalmışım.
Yâr yâr
Canımın çekirdeğinde diken
Gözümün bebeğinde sitem var.

Türk edebiyatının en güzel aşk şiirleri arasında gösterilen Sitem, 1969 yılında yayımlandı. Bedri Rahmi Eyüboğlu’nun “Karadut” isimli eserinde yer alan bu şiirin incelemesini beraber yapalım.

A) Tema – Konu

Sitem şiiri, bir aşkın insana verdiği büyük ve şairin deyişiyle, göğse saplanmış bir bıçak gibi gelen acıyı, insanı düşürdüğü çaresizliği güçlü ve içten anlatımla dile getiren lirik bir şiirdir. Aynı zamanda ünlü bir ressam olan şair, okuyan/dinleyene önce, zeytin ağaçlarının resmedildiği bir tablo sunmakta, geçmişle ilgili, sevgilisinin de yer aldığı bu tablo karşısında, aşkın getirdiği yılgınlığı seslendirmektedir.

Sitem şiirinin teması aşktır.

B) Dil ve Anlatım

Şair, bu şiirde, halk şiiri deyişinden de yararlanmış, özellikle ses ögelerine ağırlık vererek ve içten söyleyişiyle etkili bir anlatım yakalamıştır. Şiirin dili oldukça sadedir.

C) Redif Kafiye

Bedri Rahmi Eyüboğlu uyak ögesine bu şiirinde de önem vermekte üstelik, halk şairlerimizin dilindeki yarım uyaktan da yararlanmaktadır. Yâr/sonbahar, aynı dizede yer alan yâr/sapladılar, başım/hışım/kalmışım uyaklarının yanı sıra, halk şiirimizdeki yarım uyaklara örnek olabilecek dalları/ dilleri uyağı dikkati çekiyor. Son dizedeki var da yâr ile uyaklıdır.

D) Sitem Şiirinin İmgeleri

Bu şiirin güçlü bir yanı da imgeleridir. Özellikle, bir benzetmeye dayanan “Yâr yâr!.. Seni kara saplı bir bıçak gibi sineme sapladılar” dizesi özgün bir imgeyi dile getiriyor… “Darmadığın, tel tel çözülüp kalma” da soyut bir durumun, olgunun somut göstergelerle dile getirildiği bir başka imgedir. “Canın çekirdeğindeki diken” ve “gözün bebeğindeki sitem” de aynı yolda oluşturulmuş imgelerdendir.

 

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.