Azmizade Haleti Kimdir? Hayatı, Edebi Kişiliği, Eserleri

Hayatı

Haleti, 17. yüzyıl divan şairlerindendir. 1570 yılında İstanbul’da doğmuştur. Asıl adı Mustafa’dır. Babası şair ve alim Mehmet Efendi’dir. Haleti, iyi bir medrese eğitimi görerek yetişmiş, henüz yirmi bir yaşında müderrislik yapmaya başlamıştır. İlimde basamaklı hızla çıkan sanatçı, otuz yaşında Süleymaniye Medresesi müderrisliğine getirilmiştir. Şam, Kahire, Edirne ve İstanbul’da kadılık yaptıktan sonra Anadolu ve Rumeli kazaskerliğini vazifelerinde bulunmuştur. 1631 yılında İstanbul’da vefat etmiştir.

Bkz: Divan Edebiyatı Şairleri

Edebi Kişiliği

  • 17. yüzyıl divan şairlerindendir.
  • Edebiyatımızda rubai türünün en önemli temsilcisi olarak kabul edilmektedir.
  • Gazel ve kaside türlerinde de eserler yazmasına rağmen bu türlerde rubaide yakaladığı başarıyı yakalayamamıştır.
  • Eserleri, devrinin Nef’î, Nâbî, Neşâtî gibi meşhur şâirlerinin eserleriyle karşılaştırılınca, nispeten sönük kalır.
  • Şiirlerinde genellikle tasavvufi konuları işlemiştir.
  • Şiirlerinde özel ve meslekî hayatında karşılaştığı acılı hâdiseler ve hayâl kırıklıklarından izler görülmektedir.
  • Devrinin ileri gelen âlimlerinden olan Hâletî’nin ölümünden sonra evinde dört bine yakın kitap bulunmuştur.

Eserleri

Divan
Sakiname
Münşeat
Muğn-il-Lebîb Şerhi
Enîs-ül-Ârifîn fî Tercümet-i Ahlâk-i-Muhsinî
Hidâye ve Miftâh şerhlerine Ta’likât

Rubai

Esrârını dil zaman zaman söyler imiş
Hengâme-i gamda destan söyler imiş
Aşk ehli olup da mihnet-i hicrâne
Ben sabr iderin diyen yalan söyler imiş

Günümüz Türkçe’siyle

Gönül, sırlarını zaman zaman söylermiş.
Gama düştüğü zaman destan söylermiş.
Âşık olup da ayrılık acısına,
Ben sabrederim diyen yalan söylermiş.

Rubâî

Ahvâl-i cihânı her zaman söyleşelim
Amma gam-ı aşkımız nihân söyleşelim
Ey vâkıf-ı râz-ı aşk olan ârif-i cân
Ney gibi seninle bîzebân söyleşelim



İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.