Aşık Ömer Kimdir? Hayatı, Edebi Kişiliği, Eserleri

Hayatı

Aşık Ömer, 17. yüzyıl aşık tarzı halk şiiri temsilcilerindendir. Hayatı hakkında net bir bilgi yoktur. Konya’ya yerleşmiş Aydınlı bir aileye mensup olduğu ve Konya Gözlevi’de dünyaya geldiği düşünülmektedir. Asker şairlerden olan Aşık Ömer, çeşitli savaşlara katışmış, sınır kalelerinde bulunuştur. Sultan IV. Mehmed, II. Ahmet ve II. Mustafa zamanlarındaki Rus, Avusturya ve Venedik savaşlarına dair manzumeleri vardır. Orduda geçen hayatından başka, gezici saz şairlerinin geleneksel yaşantısına uyarak birçok memleketler görmüş, seyahatler yapmıştır. İstanbul, Bursa, Sakız, Varna, Sinop, Bağdat ve Tuna boyları, şairin gidip gördüğü; görüp övdüğü yerler arasındadır. 1707 yılında hayatını kaybetmiştir.

Edebi Kişiliği

  • 17. yüzyıl aşık tarzı halk şiiri temsilcilerindendir. Devrinin önde gelen saz şairleri arasındadır.
  • Aşık Tarzı Halk Şiirinin en üretken isimlerindendir. 1500’e yakın şiir bırakmıştır.
  • Saz şairleri arasında üstat olarak kabul görmüş, etkisi asırlarca devam etmiştir. Şiirlerine defalarca nazireler yapılmıştır.
  • Medrese eğitimi almamasına rağmen Türk hatta İran divan şairlerini okuyup anlayacak seviyede bir dil ve edebiyat kültürü vardır. Şairname isimli, uzun manzumesinde saz şairleri yanında Türk ve İran divan şairlerinden de bahsetmesi bunun bir kanıtıdır.
  • Divan şiirinden etkilenmiş, gazel, murabba, muhammes ve müseddes biçimlerinde şiirler de yazmıştır.
  • Divan edebiyatı tarzında yazdığı şiirlerinde “Adli” mahlasını kullanmıştır.
  • Divan edebiyatı tarzıyla yazdığı şiirleri çok başarılı sayılmaz.
  • Hece ile söylediği şiirler yani koşmalar, semailer, kalenderi, varsağı, destan, tekerleme ve deyişler onun asıl kuvvetli yönünü oluşturmuştur.
  • Şiirlerinde kullandığı dil, zengin ve ahenklidir.
  • Kimi şiirlerinde tasavvuf çevrelerinden, tekkelerden alınmış sofiyane bir kültürün etkisi görülür.
  • Şiirlerinde işlediği ana temalar; sevgi, sadakat, iyilik, namus, insanlık, adalet ve merhamettir. Bazı aşk şiirlerinde, aşkın kıskançlık boyutu ve güçlü bir lirizm görülür.
  • Bizzat bulunduğu savaşlar için de kahramanlık manzumeleri söylemiştir.
  • Şiirlerinde yaşadığı dönemin sosyal hayatına, halk yaşayışına ait bazı izlere rastlanır. İstanbul’un çeşitli semtlerine dair tarihi ve mahalli çizgilere yer vermiştir.
  • Aşık Ömer’in şiirleri Âşık Ömer Divanı’nda toplanmıştır.

KOŞMA

Gel ey dilber kan eyleme
Seni kandan sakınırım
Doğan aydan, esen yelden
Seni gülden sakınırım

Habibim. hışm ile bakma
Ben kulun odlara yakına
Yanağına güller takma
Seni gülden sakınırım

Halden bilür haldaşın var
Yoldan bilür yoldaşım var
Bir küçücük kardaşım var
Seni ondan sakınırum

Der ki Ömer ben bir kurdum
Tazelendi eski derdim
Sen bir kuzu ben bir kurdum
Seni benden sakınırım



İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.