Anlatımı Sınırlandırma Nedir? Nasıl Yapılır?

Söylenecek sözler net olarak belirlenemez. Genellemelerden öte açıklamalar yapılamaz. Konudan sapmalar olur. Konuyu anlamak gerçekte onu sınırlandırmaktır.

Örneğin, futbol sahasındaki çizgiler olmasaydı futbol kurallarının belirlenmesi ve uygulanması zor olurdu. Sporla ilgili 300 kelimeden oluşan bir yazı yazmaya karar vermiş olalım. Bu kadar az kelime, spor türlerini saymaya bile yetmez. Bu durumda, konuyu sınırlandırmamız gerekir.

Konunun sınırlandırılmasında düşüncelerin anlatılış amacı ve yazarın tavrı dikkate alınır. Yani konu, ana düşünceye göre daraltılır. Daha sonra ise amaca hangi yolla ulaşılacağı belirlenir. Bu da anlatım tekniğini belirleme demektir.

Anlatım biçimi, konunun amacı ve içeriğiyle ilgilidir. Bilgi vermek amacıyla yazılan yazılarda açıklama, bir olayın anlatılacağı yazılarda öyküleme, bir yerin veya varlığın tanıtılacağı anlatımlarda ise betimleme gibi anlatım teknikleri kullanılır.

Bu süreçte başlık da önemlidir. Zira başlık, yazının adıdır. Başlık, yazının konusunu yansıtır, ana düşüncesini çağrıştırır. Başlık, konunun en sınırlandırılmış halidir.

Konunun sınırlandırılması genelden özele doğru yapılır.

Aşağıdaki sorulara vereceğimiz cevaplar bize konunun sınırlandırılmasında kolaylık sağlayacaktır.

  • Sesleneceğimiz okuyucu kitlesinin sosyal ve kültürel yapısı, özellikleri nelerdir?
  • Konunun hangi yönüne daha çok ağırlık vermeliyiz?
  • Konu ile ilgili yeterli birikime sahip miyiz?
  • Yazabilmek için gerekli kaynaklara ulaşabilecek miyiz?
  • Yazımızın uzunluğu, kısalığı ne kadar olacaktır?
  • Yazımızı belli bir zaman süresinde yazabilecek miyiz?
  • Yazımızın türü ne olacaktır?




Sanat, edebiyat, müzik, sağlık, bilim, siyaset, sinema, tiyatro, roman, spor, iletişim, Dede Korkut Hikâyeleri Bu genel konulardan birini seçip üzerinde yazı yazabiliriz. Diyelim ki romanı seçtik. Peki romanla ilgili ne anlatacağız? Hangi çağdaki romanı ele alacağız? Türk romanını mı, dünya romanını mı işleyeceğiz? Romandaki karakterleri mi, olay örgüsünü mü öne çıkaracağız? Serveti Fünun romanını mı, Millî Mücadele romanını mı konu edineceğiz? Neyi anlatacağız?

Bir örnek üzerinde bunu gösterelim. Sanat, edebiyat, roman, Türk edebiyatında roman, Servet-i Fünun Döneminde roman, Mehmet Rauf’un roman anlayışı, Eylül romanı, Eylül romanının teması Amacımız psikolojik roman üzerinde durmaksa o zaman konuyu şu şekilde sınırlandırabiliriz:

Sanat-edebiyat-roman-psikolojik roman-Eylül

 



İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.