Anlamca Çelişen Sözcüklerin Bir Arada Kullanılması

Bir cümlede kullanılan sözcüklerin anlamca birbiriyle tutarlı olması gerekmektedir. Tutarlılık ise sözcüklerin arasında çelişki olmamasıyla mümkündür. Anlamca çelişen sözcüklerin bir arada kullanılması anlatım bozukluğuna neden olur.

Bu tür anlatım bozukluğu, olasılık, kesinlik ya da yaklaşıklık anlamı taşıyan sözcüklere aynı cümlede yer verilmesinden kaynaklanır.

» Hemen hemen tam üç aydır görüşmüyoruz.

Bu cümlede kesinlik bildiren “tam” sözcüğüyle yaklaşıklık bildiren “hemen hemen” sözünün bir arada kullanılması anlatım bozukluğuna neden olmuştur.

Anlamca Çelişen Sözcüklerin Bir Arada Kullanılması Örnekleri

Aşağıda verilen cümlelerde koyu renkli yazılan kısımlar anlamca birbiriyle çelişmektedir.

Umarım seninle mutlaka görüşürüz.

Cebimde tam bir milyon lira var yok.

Kuşkusuz o, söylediklerimin doğruluğuna inanmış olmalı.

Tam üç ay kadar kalacağım Tokat’ta.

Yaklaşık dört bin sekiz yüz doksan altı aday, sınava girecek.

Belki ülkemizde sorumluluğunu yitirmeyen yöneticiler vardır elbette.

Bu saate kadar mutlaka eve varmış olsa gerek.

Ay yıldızlı bayrağımızın hiç bu kadar kitleselleştiğini, hiç bu kadar birleştirici rol oynadığını pek anımsamıyorum.

Hiç kuşku yok ki seni çok özlemiş olmalı.

Emek ürünü yapıtlar sonsuzluğu tam anlamıyla yakalamış gibidir.

Bu yaşananlar hiç şüphesiz müdürün de kulağına gitmiş olmalı.

Örnek Soru

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde çelişen sözcüklerin bir arada kullanılmasından kaynaklanan anlatım bozukluğu vardır?
A) Kardeşlerimle tam on yıldır bir araya gelip konuşmadık.
B) Her pazar çocukları elbette gezmeye çıkarabilirsin.
C) Senin hakkında bunları söyleyen de hiç kuşkusuz Pakize’dir.
D) Arkadaşlar ders bitmiştir, çıkarken herkes sırasını düzeltsin.
E) Çocuğun çok uyuması, aşırı kilo almasını sağladı.

Çözüm: B seçeneğinde “elbette” sözcüğü cümleye kesinlik, “çıkarabilirsin” sözcüğü de olasılık anlamı verdiğinden anlamca bir çelişme söz konusudur. Yanıt B



İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.