Ahmedi Kimdir? Hayatı, Edebi Kişiliği, Eserleri

AhmediHayatı

14. yüzyıl divan şairlerinin en şöhretlilerinden olan Ahmedi, Türk şiirinin gelişiminde büyük bir aşama kaydedilmesine vesile olmuştur. Asıl adı Tac al-Din İbrahim bin Hızır’dır. Hayatı hakkındaki bilgiler çok fazla değildir. 1334 yılında Sivas’ta doğduğu düşünülmektedir. Daha sonra Kütahya’ya yerleşmiştir. İlk tahsilini Anadolu’da görmüş, daha sonra ise büyük alimlerden ders görmek için Mısır’a gitmiştir. Burada Hacı Paşa ve Molla Fenari gibi önemli isimlerle arkadaşlık yapmıştır. Ahmedi’nin Anadolu’ya döndükten sonra Kütahya’ya gelerek Germiyan beylerinin hizmetinde bulunmuştur. Germiyanoğlulları’nın dağılmasından sonra Osmanlı sarayına bağlanmıştır. Şiire ve şairlere büyük önem veren Ahmedi, 1413 yılında hayatını kaybetmiştir.,

Edebi Kişiliği

  • 14. yüzyıl divan şairlerindendir. O dönemki ünü Osmanlı coğrafyasını aşmış, tüm Türk muhitlerinde ilgi görmüştür.
  • Kendinden önceki Türk ve İranlı şairleri yakından tanımıştır. İran şairlerinden Genceli Nizami, Kemal Hocendi ve Selman Saveci’den etkilenmiş, kimi eserlerini bu şairlere ithaf etmiştir.
  • Zarif, sevimli sohbeti ile her daim devlet büyüklerinin ilgisi çekmiş, onların yakınında bulunmuştur. Hayatının büyük kısmını eğlence meclislerinde geçirmiştir.
  • Aşk, eğlence, tarih ve tabiat temalı şiirler yazmıştır. Kimi şiirlerinde zamanın kadir bilmezliğinden yakınmıştır.
  • Şiirlerinin dili ve üslubu düzgün, tasvirleri ise oldukça canlıdır. Kimi eserlerinde nazım kusurları görülse de bu durum, o dönemki Türk şiirinin genel yapısından kaynaklanmaktadır.
  • Mesnevi türünde eserler kaleme almıştır.
  • Şairliğinin yanı sıra tıp, astronomi ve geometri bilim dallarında da kendini yetiştirmiştir. Hattatlık da yapmıştır.



Eserleri

1. Cemşid ü Hurşid: Ahmedi’nin İranlı Şair Selman Saveci’den genişleterek çevirdiği aşk mesnevisidir. Eserde Çin hükümdarının oğlu Cemşid ile Rum kayserinin kızı Hurşid arasındaki aşk anlatılır. Eserde Cemşid’in Çin’den yardımcısı Mihrab ile çıkıp rüyasında görüp âşık olduğu Cemişid’i bulmak için Rum diyarına yaptığı, devlerle, perilerle, ejderhalarla karşılaştığı olağanüstü olaylarla iç içe yolculuk anlatılır. Bu yolculuk sonunda Rum diyarına varan Cemşid, uzun mücadelelerden sonra Hurşid’e kavuşur.

2. İskendernâme: 1390 yılında yazılıp I. Beyazıt’ın oğlu Emir Süleyman’a sunulmuştur. Mesnevide Büyük İskender’in hayatı, Doğu seferi işlenir. Ancak şair, İskender’in hayatını anlatırken birçok bilim dalı ile ilgili bilgiler verir: İskender’in doğumu, tahsili, tahta çıkışı; hayatın aslını Aristo, Eflatun ve Sokrat’tan sorması; bir meleğin ona kılıç vererek cihan hâkimiyetini müjdelemesi; İran şahı Darab ile çarpışarak onu yenmesi; İskender’in Sistan şahının kızı Gülşah’la aşkı; Çin hakimiyeti ve Şark yolculuğu; Türkleri hak dinine çağırması; Sedd-iYe’cüc ve Me’cüc’ün yapılması; Hızır’la konuşmaları ve ona yoldaş olması; bir müddet sonra hastalanıp ölmesi ve vasiyeti üzerine İskenderiye’ye defnolunması.

Bkz: İskendername

3. Tarvih al-ahvar
4. Hayrat al-ukala
5. Kaside-i şarşari şerhi
6. Divan



İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.