Tuyuğ nedir?

 

  • Tuyuğ sadece Türklerin kullandığı bir nazım şeklidir. Halk edebiyatındaki maninin karşılığı olarak klasik şiire geçmesinden meydana geldiği söylenebilir. Bu nedenle aruzla yazılmış mani olarak da bilinir.
  • Manide olduğu gibi tuyuğlarda da genellikle cinaslı kafiye kullanılır.
  • Tuyğuların nazım birimi dörtlüktür.
  • Tek bir dörtlükten meydana gelir.
  • Rubaiye benzer. Kafiyeleniş şekli de onun gibi aaxa şeklindedir.
  • Şairler, bu nazım şekli ile rubaîlerde olduğu gibi dünya görüşlerini, dinî tasavvufî düşüncelerini dile getirmişlerdir.
  • Aruz vezninin yalnız fâ’ilâtün/fâ’ilâtün/fâ’ilün kalıbı ile yazılır.
  • Tuyuğlarda konu sınırlaması yoktur.
  • Tuyuğlarda mahlas kullanılmaz.
  • 14. yüzyıl Azerî şairi Kadı Burhanettin bu türün kurucusu sayılır. Çağdaşı Azerî şairi Nesimi ve 15. yüzyıl Çağatay şairi Ali Şir Nevai bu türde çokça ürün vermişlerdir.

Tuyuğ ve Rubai

Tuyuğ ile rubai arasındaki temel fark, tuyuğların sadece aruzun tek bir kalıbı ile yazılmasıdır. Ayrıca Rubailerde genellikle şarap ve felsefe temaları kullanılırken tuyuğlarda konu sınırlaması yoktur. Rubai, İran edebiyatında doğmuş ve yayılmış bir türdür. Tuyuğlar ise Türkler tarafından bulunmuş ve kullanılmıştır.

 

Divan Edebiyatı Nazım Biçimleri



İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.