Türkü nedir?

Türlü ezgilerle söylenen Anonim Halk Şiiri nazım şeklidir. Yapı bakımından iki bölümden oluşur. Birinci bölüm, türkünün asıl sözlerinin bulunduğu kısımdır. Buraya bent adı verilir. Her bendin sonunda tekrarlanan nakarat bölümüne de bağlama veya kavuştak adı verilir.

Türkülerde genellikle yedili, sekizli, ön birli hece ölçüsü kullanılır. Konuları aşk, kahramanlık, doğa, ölüm ve gurbettir.
Türküler ezgilerine, konularına ve yapılarına göre sınıflandırılabilir.

a) Ezgilerine Göre Türküler: Usullüler ve usulsüzler olmak üzere ikiye ayrılır. Usulsüzler divan, bozlak, koşma, hoyrat, kayabaşı ve çukurovadır. Bunların hepsi uzun havadır.
Usullü türküler genellikle oyun havalarıdır. Bunlara Konya’da oturak, Urfa’da kırık adı verilir.

b) Konularına Göre Türküler: Ninniler, çocuk türküleri, doğa türküleri, aşk türküleri, kahramanlık ve askerlik türküleri, iş türküleri, tören türküleri, karşılıklı türküler, ölüm türküleri (ağıtlar), oyun türküleri…

c) Yapılarına Göre Türküler: Türküler bentlerinin ve kavuştaklarının kümelenişi açısından değişik yapılarda görünürler.Bunlar içinde en yaygın olanlar sınıflamaya alınmıştır.

1. Bentleri mani dörtlükleriyle kurulan türküler
a.Mani dörtlükleriyle kurulan kavuştaksız türküler
b.Kavuştakları mani biçiminde olan türküler
c.Kavuştakları bir dize olan türküler
ç. Kavuştakları iki dize olan türküler
d. Kavuştakları üç dize olan türküler
e. Kavuştakları dört dize olan türküler

2. Bentleri dörtlüklerle kurulan türküler
a.Dörtlüklerle kurulan kavuştaksız türküler
b.Bentlerinin dördüncü dizesi kavuştak olan türküler

3. Bentleri üçlüklerle kurulan türküler
a.Üçlüklerle kurulan kavuştaksız türküler
b.Kavuştakları bir dize olan türküler
c. Kavuştakları iki dize olan türküler
ç. Kavuştakları üç dize olan türküler
d. Kavuştakları dört dize olan türküler

4. Bentleri beyitlerle kurulan türküler
a.Beyitlerle kurulan kavuştaksız türküler
b.Kavuştakları bir dize olan türküler
c. Kavuştakları iki dize olan türküler
ç. Kavuştakları dört dize olan türküler

 

⇒  Anonim halk edebiyatı konusuna gitmek için tıklayınız.



İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.