Şeyyad Hamza kimdir?

Hayatı

13. yüzyılda Anadolu Selçuklu Devleti döneminde yaşamıştır. Hakkında pek fazla bilgi bulunmamaktadır. Lami’i Çelebi’den edindiğimiz bilgiler Akşehir ya da Sivrihisar’da yaşadığını göstermektedir. Şeyyadlık yani duvar ustalığı yapmış, Ahi teşkilatına ve tarikat çevrelerine girmiş sufi bir şairdir. Anadolu’yu dolaşarak halka tasavvufu ve İslam’ı anlatmayı tercih etmiş gezici bir derviştir. 14. yüzyılın ilk yıllarında da yaşadığı bilinmektedir.

Edebi Kişiliği

  • 13. ve 14. yüzyıl Anadolu’sunda çok etkili olan tasavvuf edebiyatının en önemli temsilcilerindendir.
  • Onun şiirleri Yunus Emre’yi de ortaya çıkaran edebi ortama zemin hazırlar.
  • Arapça ve Farsça’ya hakim olduğu anlaşılmaktadır
  • Şiirlerinde hem aruzu hem heceyi kullanmıştır. Hece ile yazdığı şiirleri aruza nazaran daha başarılıdır.
  • Mesnevi, gazel, kaside gibi nazım biçimlerinin yanı sıra dörtlük kullanarak yazdığı manzumeler de bulunmaktadır.
  • Şiirlerinde genellikle dini, tasavvufi konuları işlemiştir.
  • Din dışı iki şiiri de vardır. Bu durum bize Şeyyad Hamza’nın dünyevi bir yönü olduğunu da gösterir.
  • Divan edebiyatının bilinen ilk “Yusuf ile Züleyha”sını yazmıştır.

Eserleri

Yusuf ile Züleyha: Kuran’daki Yusuf kıssasına dayanan bu eser mesnevi biçiminde yazılmıştır. 1529 beyitten oluşur. fa’i la tün fa’i la tün fa i lün kalıbı ile yazılan bu eserde Şeyyad Hamza Kuran tefsirlerinden faydalanmıştır. Yusuf kıssasını kendi duygu ve düşünce dünyası içinde anlatmıştır. Eserde eski Anadolu Türkçesi’nin dil özellikleri göze çarpmaktadır.

Dastan-ı Sultan Mahmud: 36 beyitlik kısa bir mesnevidir. Gazneli Mahmut ile bir derviş arasında geçen felsefi – edebi bir diyaloğu konu edinir.

Ahval-i Kıyamet
Miracname
Vefât-ı Hazret-i Muhammed aleyhi’s-selâm

 



İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.