Şeyhülislam Arif Hikmet Bey kimdir?

Hayatı

1786 yılında İstanbul’da doğmuştur. Babası I. Abdülhamit devri vezirlerinden Raif İsmail Paşa’nın oğlu ve Rumeli Kazaskeri İbrahim İsmet Bey’dir. İstanbul’da medrese tahsili görmüş, daha sonra müderrislik yapmıştır. 1814’te hacca gitmiş, Kudüs, Kahire, Mekke kadılıklarında bulunmuş; Anadolu ve Rumeli kazaskerliği görevinden sonra 1845 yılında şeyhülislamlığa getirilmiştir. Sultan Abdülhamit tarafından getirildiği makamda yedi sene görev yapmış, Mustafa Reşit Paşa’nın bazı isteklerini doğru bulmadığı için şeyhülislamlık vazifesinden ayrılmıştır. Bu tarihten itibaren kendini ilim ve kültür işlerine adayan Arif Hikmet Bey, rüştiyelerin açılmasında önemli rol oynamıştır. İstanbul’da zengin bir kütüphane oluşturmuş, Medine’de kurdurduğu kütüphaneye 5000 civarı kitap vermiştir. 1858 yılında tekrar şeyhülislamlık vazifesine dönem durumu ortaya çıkmış ancak dönemin sadrazamı Ali Paşa’nın itirazı üzerine bu durum gerçekleşmemiştir. Arif Hikmet Bey, 1859 yılında hayatını kaybetmiş, Üsküdar, Nuh Kuyusu mezarlığına defnedilmiştir.

Edebi Kişiliği

  • 19. yüzyıl divan şairlerindendir.
  • Osmanlı’nın son dönem alimleri içinde önemli bir yeri vardır. Yaklaşık 12.000 kitaptan oluşan büyük bir kütüphane oluşturmuştur.
  • Türkçe, Arapça ve Farsça şiirler yazmıştır. Arapça’yı bir Arap şair kadar iyi kullandığı bilinmektedir.
  • Şiirlerinde Nefi, Nabi ve Nedim’in etkileri görülür.
  • Evinde büyük toplantılar düzenleyerek dönemin sanatçılarını misafir etmesi divan şiiri geleneğinin bir süre daha devam etmesini sağlamıştır.
  • Şairliği, ilim adamlığından geri kalmış, Türk şiirinde önemli bir yer edinememiştir.

Eserleri

Divan: 1866 yılında, Arif Hikmet Bey’in ölümünden yedi sene sonra basılmıştır. Çoğunluğu Türkçe gazeller olmak üzere üç dilde yazdığı şiirlerden oluşur.

Tezkire-i Şuara: 1592-1837 yılları arasında yaşamış 203 şairin hayatını anlatmıştır.

Zeylü’l- Keşfü’z- Zünun
Mecmuat’ül Teracim

 

 



İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.