Recaizade Mahmut Ekrem

  • Öğretmen, devlet adamı, çevirmen, şair, romancı ve tiyatro yazarıdır.
  • Kendisi “üstat” olarak anılmıştır.
  • Fikirleri Tanzimat sonrası başlayan Servet-i Fünun edebiyatının başlamasına sebep olmuştur.
  • Namık Kemal Avrupa’ya gidince bir müddet Tasvir-i Efkâr gazetesini yürütmüştür. “
  • Sanat sanat içindir.”anlayışına bağlı kalmıştır. Ona göre şiir ahlaka(toplumsal konulara) hizmet etmek zorunda değildir.
  • Aşk, doğa, ölüm, hüzün konularına yönelen şairin bu kederli romantizminde ölen çocuklarının (3 çocuğu ölmüştür) da etkisi vardır.
  • Recaizade’nin dili ağırdır. Divan nazım biçimlerini kullanan şair bazen bu biçimleri kendine göre değiştirmiştir.
  • Şiirlerini aruz ölçüsüyle yazmış, bir ara heceyi de denemiştir.
  • Araba Sevdası adlı romanı ilk realist romandır. Eserde mirasyedi kişiler eleştirilmiştir.
  • Sanatçı eski-yeni edebiyat tartışmalarının merkezinde yer almıştır.
  • Divan şiirinin temeli olan “göz için kafiye” anlayışını terk ederek “kulak için kafiye” anlayışını savunmuş, böylece Muallim Naci ve çevresiyle polemiklere girmiştir. Bu konudaki fikir ve eleştirilerini Zemzeme adlı şiirlerinin ön sözünde ve Takdir-i Elhan adlı eleştirel eserinde açıklamış, Muallim Naci de Demdeme adlı eleştirel eserinde ona karşılık vermiştir.
  • Yeni Edebiyat konusundaki görüşleri doğrultusunda Galatasaray’dan öğrencisi olan Ahmet İhsan Tokgöz’ü Servet-i Fünun dergisinin başına getirmiş, editörlüğüne de Tevfik Fikret’i geçirmiştir. Böylece kendisi etrafında toplanan yeni gençlerle Servet-i Fünun’un doğmasına büyük etkisi olmuştur.
  • Recaizade, edebiyat teorisi ile de uğraşmış, ilk teorik bilgiler eseri olan Talim-i Edebiyat’ı yazmış, kendisine böylece Üstat Ekrem denilmiştir.

ESERLERİ:
Roman: Araba Sevdası (İlk Realist Roman)
Hikâyeleri: Muhsin Bey Yahut Şairliğin Hazin Bir Neticesi, Şemsa, Saime
Tiyatroları: Afife Anjelik, Çok Bilen Çok Yanılır, Vuslat Yahut Süreksiz Sevinç, Görev Çağrısı, Atala Yahut Amerikan Vahşileri.
Şiir: Nağme-i Seher, Yadigâr-ı Şebab, Zemzeme, Nefrin.
Eleştiri: Takdir-i Elhan, (Zemzeme Ön Sözü)
Diğer Eserleri: Tefekkür(şiir-düzyazı), Pejmürde(Şiir-düzyazı), Nijad Ekrem(şiir-anı)

Yorum yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.