Pendname nedir?

Pendname nedir? Özellikleri nelerdir?

  • Farsça bir kelime olan pendname, “öğüt kitabı” anlamına gelir. Pendnamelerde genellikle dini, ahlaki, tasavvufi nasihatler verilir.
  • Pendnamelerde mesnevi nazım biçimi kullanılır.
  • Genellikle şair, pendnamesini konu başlıklarına ayırır.
  • Şair, nasihatlerini ayet ve hadislerle desteklemeye çalışır.
  • Doğu edebiyatında bu türün en ünlü örneği Feridüddin Attar’ın Pendnâme’sidir. Bu eser İslam dünyasının hemen hemen her kesimince çok beğenilmiş, yüzyıllar boyunca eserin derin etkisi hissedilmiştir.
  • Türk edebiyatının en önemli mesnevisi ise 16. yüzyılda Güvahi tarafından yazılmıştır. 2133 beyitlik manzum Pendnamede 500 civarında atasözü ve deyim yer almıştır.

Pendname’den Seçmeler

Oğlum: Düşün ki neden var oldun? Herkes kendi gamını çeker yavrum. Tanrı seni yoktan var etti ki, Hak’kâ tapasın diye. Madem ki varsın, Tanrı kulu ol. Hayâlı, vergili cömert ol. Günlerini yemek ve uyumakla geçirme. Sabah ve akşamlarım Tanrı zikriyle yaşat! Hele sabah aydınlığında çok uyuma yavrum. Nefsini oburluğa alıştırma yavrum!

Sana gün batarken uyumak iyi gelmez. Akşam olmadan yatmak haramdır. Hikmet ehlince gölge ile güneş arasında uyumak doğru sayılmaz. Yavrum: Sakın yalnız başına yolculuk yapma. Tek başına yolculuk sana tehlike getirir. Elini yüzüne koymak uğursuzdur uğursuz. Bilgi erenlerinden ilim dersi al. (…) Evin ıssız ve loş ise yanında bir yoldaş bulundurmalısın. Elini çenenin altına koyma. Bu hareket hâl ehli katında buz gibi soğuk düşer.

 



İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.