Öğretici Metinler Test – 2

1) Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde mektupla ilgili bir bilgi yanlışlığı vardır?
A) İnsanlar arasındaki toplumsal ilişkiden, kişisel ve toplumsal sorunlar üzerinde düşünce alışverişi gereksiniminden doğmuştur.
B) Konularına, yazılış amaçlarına, anlatım ve biçimleniş özelliklerine göre gruplara ayrılır.
C) Geçmişi çok eskilere dayanan bir edebiyat türüdür.
D) Bir iletişim aracıdır.
E) Türk edebiyatında ortaya çıkmış ve Türk edebiyatından tüm dünyaya yayılmıştır.

2) Aşağıdakilerden hangisi gazete çevresinde gelişen metin türlerinden biri değildir?
A) Fıkra
B) Anı
C) Röportaj
D) Sohbet
E) Eleştiri

3) Sevgili Huriye, Selma, Ayşe,
Saat öğleden sonra dördü çeyrek geçiyor. Evvelki gün öğleüstü Brüksel’e gelmiştik. Bin bir telaş içinde, sora soruştura gideceğimiz yeri öğrendik. Valizleri hava alanında emanetçiye bırakmıştık. Orta hâlli bir lokantada 200 franga bir kap yemekle iki bardak meyve suyu içerek yine havaalanına döndük trenle. Bavulları alıp tekrar Brüksel. Oradan başka trene binip Knokke-Le Zoute denilen yere geldik. Bize ayrılan oteli bulduk. Ayrı odalara yerleştik. Gece dokuz buçuğa geliyordu. Sokakları tarayıp lokanta vitrinlerindeki yemek fiyat listelerine bakarak en ucuzunu seçip karnımızı doyurduk.
Bu parça aşağıdaki yazı türlerinden hangisinin örneği olabilir?
A) Biyografi
B) Mektup
C) Günlük
D) Otobiyografi
E) Gezi yazısı

4) Sanat, edebiyat, bilim alanında tanınmış kişilerin yaşamını anlatan yazı türüdür. Eskiden bu tür yazılara “tercüme-i hâl” denirdi. Bu yazı türünde yazar, ele aldığı kişinin yaşamıyla ilgili bütün bilgileri, belgeleri toplar, onları nesnel bir şekilde değerlendirir.
Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
A) Eleştiri
B) Anı
C) Günlük
D) Biyografi
E) Otobiyografi

5) Aşağıdakilerden hangisi kişisel hayatı konu alan metin türlerinden biri değildir?
A) Anı
B) Biyografi
C) Fıkra
D) Günlük
E) Gezi yazısı

6) Aşağıdakilerden hangisi biyografinin özelliklerinden biri değildir?
A) Genellikle tanınmış kişilerin hayatını anlatır.
B) Yalın bir dil kullanılır.
C) Kimi zaman belge niteliği taşır.
D) Sadece öyküleyici anlatım tekniğiyle yazılır.
E) Çoğu zaman kronolojik sıra takip edilir.

7) Orhan Duru’nun öykücülüğünün başat ögesi olan “fantastik gerçeklik”, toplumsal yaşama bakış, bireyin yaşamla alışverişindeki trajik durumunu sergileyiş üzerine kuruludur. Çelişkiler, çatışmalar ağındaki insanın insanla, çevreyle ilişkilerini hümanist bir bakışla sergiler. Onun öyküsünün şaşırtıcı gelen bir başka boyutu da kuşkusuz, bilim-kurgusal
yandır. Türün, Türkçedeki ilk özgün örneklerini vermiştir. Öyküsünü kurarken yaşamın nabzını tutmayı amaçlar. Düş, fantezi onun kurmaca gerçekliğinin iletişimsel boyutudur.
Bu parça aşağıdaki yazı türlerinin hangisinden alınmış olabilir?
A) Biyografi
B) Mektup
C) Hatıra
D) Gezi yazısı
E) Günlük

8) Kelebek Vadisi’nin dillerde dolaşan bir efsanesi var: Bir zamanlar Vadi’de tek başına yaşayan Despina isimli bir Rum kadını varmış. Despina 20 yaşındayken korsan gemilerinin gizlendiği bir yer olan Vadi’de, genç bir denizciye âşık olmuş, geri geleceğini vaat ederek denize açılan genç denizci, bir daha geri dönmemiş ve Despina ömrünün sonuna kadar hep onu beklemiş. 120 yaşında ölen Despina’nın öldükten sonra cesedi bulunamamış ve Despina’nın ruhu, yaşlılara göre hâlâ burada dolaşmaktaymış. Biraz yüzdükten sonra karnımız epeyce açıktı. Gurmelerimiz Aylin ve Sevim’in yoğun araştırmaları ve lezzet testleri sonucunda, vadi restoranından aldığımız domates soslu makama ile kaybettiğimiz enerjimizi geri kazandık.
Bu metin için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Öğretici bir metin türüdür.
B) Bir gezi yazısından alınmıştır.
C) Niteleyici sözcüklere yer verilmiştir.
D) Kurgusal bir yapısı vardır.
E) Gözlem gücünden yararlanılmıştır.

9) Binlerce askerin bulunduğu Conkbayırı’ndan çıkmıyordu. Dudaklar, bu sıcak gecede savaşın bir an önce bitmesi için sessizce mırıldanıyordu. Kontrol ettim. Kırbacımı başımın üstüne kaldırıp çevirdim ve birden aşağı indirdim. Saat 4.30’da kıyametler kopmuştu. İngilizler neye uğradıklarını şaşırmıştı. “Allah Allah” sesleri bütün cephelerde, karanlıkta gökleri yıkıyordu. Her taraf duman içinde ve heyecan her yere hâkim olmuştu. Düşmanın topçu ateşi büyük çukurlar açıyor, her tarafa şarapnel ve kurşun yağıyordu. Büyük bir şarapnel parçası tam kalbimin üzerine çarptı, sarsıldım, elimi göğsüme götürdüm, kan akmıyordu. Olayı Yarbay Servet Bey’den başka kimse görmemişti.
Bu parça aşağıdaki yazıların hangisinden alınmış olabilir?
A) Anı B) Fıkra C) Makale D) Biyografi E) Deneme

10) Bir yazarın herhangi bir konu hakkındaki şahsi görüş ve düşüncelerini, kesin bir hükme varmadan serbestçe ortaya koyduğu yazı türüdür. Yazar, görüş ve düşüncelerini serbestçe ortaya koyarken kendisiyle konuşuyormuş gibi bir ifade kullanır.
Bu parçada sözü edilen yazı türü aşağıdakilerden hangisidir?
A) Röportaj
B) Anı
C) Günlük
D) Deneme
E) Biyografi

11) Aşağıdakilerden hangisi fıkranın özelliklerinden değildir?
A) Günlük olaylar veya düşüncelerle ilgili konular işlenir
B) Konular çok değişik açılardan ele alınmadan, ayrıntılara inilmeden ele alınır.
C) Açık, sade ve akıcı bir dil kullanılır.
D) Yazar düşüncelerini kanıtlama yoluna gider.
E) Okuyucunun ilgisini çekmek amacıyla yazılır.

12) Saklıkent tam bir doğa harikası. Yaz aylarında yerli ve yabancı turistlerin uğrak yerlerinden bir tanesi. Akdağ’ın eteklerinde kayalar arasında yer akan Saklıkent’in suyu, yaz aylarının sıcak dönemlerinde bile ayaklarınızı donduracak soğuklukta. Biz de araçtan iner inmez, suya kim girer, kim girmez bahislerini açmıştık zaten. Saklıkent Kanyonu yüzyıllar boyu akan kar sularının açtığı ve yaklaşık 100 metre yüksekliğinde, 18 km uzunluğunda bir kanyondur. Adrenalin sevenler bu kanyonda zorlu bir tırmanış ve yürüyüş ile ilerleyebilirler. Ama strese girmeden kanyonun tadını çıkarmak istiyorsanız, hemen girişte, yaklaşık 150 metre uzunluğunda ve kayalara monte edilmiş köprülerden yürüyerek köprünün sonunda buz gibi sular ile kucaklaşabilirsiniz.
Bu yazı aşağıdaki türlerden hangisinin özelliklerini taşımaktadır?
A) Anı
B) Günce
C) Mektup
D) Biyografi
E) Gezi yazısı

13) Ohri, Makedonya Cumhuriyeti’nde küçük, şirin bir şehir. Sokaklarında, orta hâlli insanlar gördüm. Sırplar-Türkler-Arnavutlar, kendilerine has kıyafetleriyle dolaşıyorlar. Başları örtülü, nur yüzlü Türk kadınları, bereli-takkeli erkeklerinin yanında veya birkaç adım arkasında yürüyorlar. Onları, bir eski caminin, bir küçük mescidin, bir kubbeli hamamın yanında-yöresinde gördükçe, kendimi bir Anadolu şehrinde sanıyorum.
Bu parçayla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A) Bir gezi sırasında yaşanan olaylar öyküleyici anlatımla kaleme alınmıştır.
B) Yazar anlatıma duygularını katmamıştır.
C) İşlenen düşünce karşılaştırma ve tanık göstermeden yararlanılarak geliştirilmiştir.
D) Gazete çevresinde gelişen bir metinden alınmıştır.
E) Yazar, konuyu tartışmacı anlatımla işlemiştir.

14) Karahanlı yazı dili geleneğine Oğuz ve Kıpçak lehçelerinin de etkisi ile kurulmuş olan Harezm Türkçesinde durum biraz daha değişiktir. Gerçi Harezm yazı dilinin tam olarak kuruluşundan sonra yazılmış olan Kisasü’l-enbiya, Nehcü’l-feradis ve Muinü’l-mürid gibi eserlerde, Türkçe’nin kendine özgü incelikleri ve gramer özellikleri bozulmadan devam etmiştir. Ancak, bu bölgenin Moğol akınına uğramış olması, bir yandan dile Moğolca kelimelerin karışmasına yol açmış, bir yandan da İslam kültürü ile olan yakınlık dolayısıyla eldeki Arapça ve Farsça kelimelerin sayısı nispeten artmıştır.
Bu parça aşağıdaki yazıların hangisinden alınmış olabilir?
A) Anı
B) Fıkra
C) Makale
D) Biyografi
E) Deneme

I. Sohbette yazarın okuyucuyla konuşuyormuş gibi bir anlatımı vardır.
II. Denemede yazarın kendisiyle konuşuyormuş gibi bir anlatımı vardır.
III. Sohbetlerde nüktelerden, halk söyleyişlerinden, fıkralardan yararlanılır.
IV. Denemede anlatılanlar ispatlanmaya çalışılır.
V. Sohbetin ciddi bir dili, oturmuş bir üslûbu vardır.
15) Yukarıdaki numaralanmış cümlelerden hangisinde veya hangilerinde bilgi yanlışlığı yapılmıştır?
A) Yalnız I.
B) Yalnız II.
C) III. ve IV.
D) II. ve V.
E) IV. ve V.

 

 

Cevap Anahtarı

  1. E
  2. B
  3. B
  4. D
  5. C
  6. D
  7. A
  8. D
  9. A
  10. D
  11. D
  12. E
  13. A
  14. C
  15. E

 



İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.