Nesimi kimdir?

Hayatı

14 yüzyıl Azeri sahası şairlerindendir. Hayatı hakkında yeterli bilgi yoktur. Diyarbakır, Irak ve Tebriz taraflarında yaşadığı, Ankara’ya kadar geldiği söylenir. İran’da ortaya çıkan “Hurufilik” mezhebinin kurucusu Fazlullah’ın halifelerinden olduğu ve inancı yüzünden Halep’te derisi yüzülerek idam edildiği bilinmektedir. Ölüm tarihi 1404 olarak düşünülse de net bir bilgi yoktur. Nesimi’nin idam edilmesi onu bir efsane haline getirmiştir. Özellikle Alevi şairler onu, “Şah-ı Şehit” olarak anmışlardır.

Edebi Kişiliği

  • Türkçe ve Farsça şiirler yazmıştır.
  • Şiirlerinde ilahi aşk temasını işlemiştir.
  • Şiirlerini, Hurufilik mezhebini yaymak için bir araç olarak kullanmıştır.
  • Gazel ve kasidelerin yanı sıra “tuyuğ” türünde de önemli eserler yazmıştır.
  • Bazı şiirlerinde “Hüseyni” mahlasını kullanmıştır.
  • Nesimi’nin bir gazeli, Muhibbi mahlasıyla şiirler yazan Kanuni Sultan Süleyman tarafından tanzir edilmiştir.
  • Kendisinden sonra gelen Bağdatlı Ruhi, Fuzuli gibi büyük şairler Nesimi’nin şiirlerinden etkilenmiştir.

Eserleri

Türkçe Divan
* Kimi kaynaklar “Mukadddimet’ül Hakayık” isimli mensur eserin Nesimi’ye ait olduğunu söylerler. Ancak bu bilgi kesin değildir.

 

Bende sığar iki cihân ben bu cihâna sığmazam
Cevher-i lâmekân benim kevn ü mekâna sığmazam

Kevn ü mekândır âyetim zâta gider bidâyetim
Sen bu nişân ile beni bil ki nişâne sığmazam

Kimse gümân ü zann ile olmadı Hakk ile biliş
Hakkı bilen bilir ki ben zann ü gümâna sığmazam

Sûrete bak vü ma’nîyi sûret içinde tanı kim
Cism ile cân benim velî cism ile câna sığmazam

Hem sadefim hem inciyim haşr ü sırât
Bunca kumâş ü raht ile ben bu dükâna sığmazam

Genc-i nihân benim ben uş ayn-ı ayân benim ben uş
Gevher-i kân benim ben uş bahr ile kâna sığmazam

Arş ile ferş ü kâf ü nûn bende bulundu cümle çün
Kes sözünü uzatma kim şerh u beyâna sığmazam

Gerçi muhît-i a’zâmım adım âdem durur âdemim
Dâr ile kün fekân benim ben mu mekâna sığmazam

Cân ile hem cihân benim dehr ile hem zamân benim
Gör bu latifeyi ki ben dehr ü zamâna sığmazam

Encüm ile felek benim vahy ile melek benim
Çek dilini vü epsem ol ben bu lisâna sığmazam

Zerre benim güneş benim çâr ile penc ü şeş benim
Sûreti gör beyân ile çünkü beyâna sığmazam

Zât ileyim sıfât ile Kadr ileyim Berât ile
Gül-şekerim nebât ile piste-dehâna sığmazam

Şehd ile hem şeker hem şems benim kamer benim
Rûh-ı revân bağışlarım rûh-ı revâna sığmazam

Tîr benim kemân benim pîr benim civân benim
Devlet-i câvidan benim îne vü âna sığmazam

Yer ü gökü düzen benim geri dönüp bozan benim
Cümle yazı yazan benim ben bu dîvâna sığmazam

Nâra yanan şecer benim çarha çıkar hacer benim
Gör bu odun zebânesin ben bu zebâne sığmazam

Gerçi bugün Nesîmîyim Hâşîmîyim Kureyşîyim
Bundan uludur âyetim âyet ü şâna sığmazam

 

 

 



İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.