Mecaz anlam nedir?

Mecaz Anlam Nedir?

Sözcüğün, gerçek anlamından uzaklaşarak, başka bir kavram (sözcük) yerine kullanılmasıyla kazandığı anlamdır. Mecazlaşan sözcük genellikle soyut bir anlam taşır.
Ona pek güvenme, tabansızın biridir o. Cümlesinde “tabansız” sözcüğünün gerçek anlamı “tabanı olmayan”dır. Oysa “tabansız” sözcüğü yukarıdaki cümlede “korkak, yüreksiz” anlamında kullanılmıştır. Sözü edilen kişinin, gerçekte “tabanı olmaması” mümkün değildir. (Örneğin, bir ayakkabının tabanı olmayabilir.) Sözcük, bu cümlede mecaz anlam kazanmıştır.

Mecaz Anlamlı Kelime Örnekleri

Aşağıdaki cümlelerde yer alan koyu yazılmış sözcükler mecaz anlamlarıyla kullanılmıştır:
• Küçücük çocuğun umutlarıyla oynamaya utanmıyor musun?
• Asker ocağında tam on iki ay kaldık.
• Çalışkan, titiz, yuvasına bağlı bir insandı.
• Çok geniş biri, hiçbir şeyi umursamıyor.
• Mondros Antlaşması ile bizi haritadan silmek istediler, ancak başaramadılar.
• Ona beslediğim iyi duygular bugünlerde söndü.
• Arkadaşının çok sivri çıkışları var.
• Yardım etmeleri şöyle dursun, gölge etmeseler bize yeter.
• Özü sözüne uymayan bu insanlara ben de ısınamadım.
• Anadolu notları arasına dumanı üstünde bir Rumeli notu sıkıştırıyorum
• İçeri girer girmez ayakta duranları adamakıllı haşladı.
• Sanki onun malına göz diken biri mi var?
• İhtiyar, uzun yaşamında gün görmemiş, fakir biriydi.
• İzin versem zavallı adamı göz göre göre harcayacaklar.

Örnek Soru: 
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük mecaz anlamıyla kullanılmıştır?
a) Gelecek hafta bugün yine buluşalım, dedi.
b) Az sonra beyaz bir at üstünde gelin göründü.
c) Çocuğu uyutmak için odaya götürdü.
d) Bu boş sözleri dinlemekten bıkmıştı.
e) Akrabalarını görmek, onlarla konuşmak istiyordu.

“Boş” kelimesinin temel anlamı içinde, üstünde herhangi bir şey bulunmayandır. Ancak “d” seçeneğinde boş söz kavramı ile anlatılmak istenen değersiz, manasızdır. Yani bu cümlede “boş” sözcüğü temel anlamından tamamen sıyrılarak mecaz anlam kazanmıştır. Bu nedenle doğru cevap: D

Yan Anlam-Mecaz Anlam Farkı

Mecaz anlamda sözcükler, temel anlamlarından tamamen farklılaşarak yeni bir anlam kazanırlar. Yan anlamda ise sözcüğün temel anlamıyla ile arasında bir anlam ilişkisi bulunur.

“Tansiyonum fırlayınca burnum kanamaya başladı.” cümlesinde burun sözcüğü gerçek (temel) anlamda kullanılmıştır.

“Son günlerde burnu havada geziyordu.” cümlesindeki burun sözcüğü gerçek anlamdan tamamen sıyrılarak deyim içinde kullanılmış, mecaz anlam kazanmıştır.

“Ayakkabımın burnu iyice yıprandı.” cümlesindeki burun kelimesi ise ayakkabının en uç ve sivri kısmı olması bakımından insan burnuna benzetilmiştir. Yani temel anlam ile arasında bir anlam benzerliği kurulmuştur. Bu nedenle son örnekteki burun kelimesi yan anlamda kullanılmıştır.

 

⇒ Sözcükte Anlam konusuna gitmek için tıklayınız.

⇒ Sözcükte Anlam | Online Test (Ortaokul)

⇒ Sözcükte Anlam | Online Test (Lise)



İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.