Kemal Tahir

  • 13 Mart 1910’da İstanbul’da doğdu. Asıl ismi  İsmail Kemalettin Demir’dir. Babasının görevleri nedeniyle ilk eğitimini Türkiye’nin çeşitli yerlerinde tamamladı. Galatasaray Lisesinde Onuncu sınıftayken öğrenimini yarıda bıraktı. Avukat kâtipliği, düzeltmenlik, ambar memurluğu yaptı.
  • Toplumcu gerçekçi roman yazarları arasındadır.
  • Çeşitli gazetelerde “Körduman, Nurettin Duman, Ali Gıcırlı” takma adlarını kullanmıştır.
  • Gazetelerde tefrika aşk ve macera romanları, senaryolar yazmıştır.
  • Fransızcadan çeviriler yapmış, edebiyata şiirle başlamıştır.
  • Toplumcu gerçekçi anlayışla kaleme aldığı eserlerinde edebiyatı bir araç olarak görmüş, fikirlerini yaymaya çalışmıştır.
  • “Göl İnsanları” adlı ilk uzun öyküsü gazetede tefrika olarak yayımlandı.
  • 1955’te yayımlanan “Sağırdere” romanıyla adını duyurdu.
  • İlk kitaplarında köy ve köylü sorunlarına eğildi.
  • Sanatçı daha sonraları Türk tarihinin ve özellikle yakın tarihin olaylarını ele aldı.
  • Romanlarıyla Anadolu insanının yaşamını, sorunlarını, töre ve inançlarını toplumsal-gerçekçi bir bakış açısıyla yerli dekor ve renklerle ortaya koydu.
  • Konularını Çankırı-Çorum yöresinden, Kurtuluş Savaşı’ndan, eşkıya menkıbelerinden, ağalık sisteminin kurduğu sömürü düzeninden, hapishane yaşamından, köy ve kent sorunlarından alan romanlar yazdı.
  • “Sağırdere, Körduman, Rahmet Yolları Kesti, Yedi Çınar Yaylası, Köyün Kamburu, Büyük Mal, Kelleci Memet” gibi romanlarında köy insanının yaşamını yansıtan olayları ele almıştır.
  • Türk toplumunda son bir asırda meydana gelen siyasi ve sosyal değişiklikleri neden-sonuç şeklinde ele alarak tezli romanlar yazmıştır.
  • Eserlerinde konuşma dilini ve İstanbul Türkçesini ustalıkla kullandı.
  • Birbirinin devamı sayılan “nehir roman” anlayışına uygun eserler yazmıştır.
  • “Sağırdere” de roman kahramanı Mustafa’nın köy ve şehirdeki yaşamını ele aldı. Mustafa sevdiği kızla evlenemeyince şehre gider.
  • “Körduman”da memleket özlemine dayanamayan Sağırdere’deki Mustafa’nın tekrar köye dönüşünü anlatır.
  • “Rahmet Yolları Kesti”de eşkıya düzenini yansıtmaya çalışmıştır.
  • “Yedi Çınar Yaylası, Köyün Kamburu, Büyük Mal”da 19. yy.ın ikinci yarısından “tek parti” döneminin son yıllarına kadar olan kesiti yansıtmaya çalıştı.
  • “Yedi Çınar Yaylası” Meşrutiyet öncesini, “Köyün Kamburu” Meşrutiyet ve Mütareke yıllarını, “Büyük Mal” Cumhuriyet döneminin sosyal ve siyasal olaylarını ele almıştır.
  • Bozkırdaki Çekirdek” romanıyla yazar Köy Enstitülerinin kuruluşları sürecinde karşılaşılan güçlükleri, “Tek Parti” CHP’sini ve Millî Şef’i irdeler.
  • Yazar, Millî Mücadele döneminde sivil halk, ordu mensupları ve bunlar arasındaki ilişkileri; milliyetçilik, millî bilinç gibi konuları “Yorgun Savaşçı, Esir Şehrin İnsanları, Esir Şehrin Mahpusu” gibi romanlarında işlemiştir.
  • İzmir’de Atatürk’e karşı düzenlenmesi planlanan suikast ekseninde CHP döneminin ekonomik ve siyasî eleştirisini yapan “Kurt Kanunu” romanı, yazılış yönünden klasik roman olarak nitelendirilse de bitişi yönünden klasik roman kurallarına uymaz. Romanda olay, başkahraman Kara Kemal ile İttihatçı fedaisi Abdülkerim’in kaçma-kovalamaları ile başlarken “İnsanlık Sorunu” adı altındaki son bölüm, Emin Bey’in ölüm-kalım savaşı veren arkadaşlarının hayatları karşısında duyduğu sorumluluğu ve suçluluk psikolojisini ele alır.
  • Tarihi bir roman olan “Devlet Ana”da Osmanlı Devleti’nin kuruluş dönemini, Osmanlının aşiretten devlet haline gelişini anlatır. Eser 1968’te TDK Roman Ödülü’nü almıştır.
  • Millî Mücadeleyi konu alan “Esir Şehrin İnsanları, Esir Şehrin Mahpusu ve Yorgun Savaşçı” romanları nehir roman özelliği gösterir. “Esir Şehrin İnsanları”nda Birinci Dünya Savaşı’nın acı günleri, yıkılan imparatorluğun insanlarının esirliğe sürüklenişi Kamil Bey’in şahsında anlatılır. Bir paşanın oğlu olan ve Batılı tarzda eğitim alan Kamil Bey, ülke sorunlarına önceleri duyarsızken daha sonraları Anadolu’nun kurtuluşu için mücadele edenlere yardım etmeye başlar. “Esir Şehrin Mahpusu”nda yazar Kamil Bey’in tutukluluk dönemini anlatır.
  • Yorgun Savaşçı”da yazar Osmanlı Devleti’nin 1918’de mütarekeyi imzalamasından Millî Mücadele’nin güçlendiği 1920 ortalarına kadar geçen olayları anlatır. İç ve dış düşmanı ayırt edemeyen “yorgun insanları” bir Osmanlı yüzbaşı olan ve “Cehennem Topçusu” olarak anılan “Yüzbaşı Cemil” etrafında anlatır. Diğer kahramanlar Neriman, Halil Paşa ve Ömer’dir. 1968’de Yunus Nadi Roman Armağanı’nı kazanmıştır.
  • Yol Ayrımı”nda Millî Mücadele’de görev alanların yeni yönetimden pay istemesi sonucu yolları ayrılan Serbest Fırka’yı konu edinir.
  • “Kelleci Memet”te köyde katil olan bir Anadolu genci Kelleci Memet’in hayatını anlatır. Olaylar çoğunlukla Çankırı Cezaevi’nde geçer.
  • 1943’te yazdığı fakat ölümünden sonra 1974’te basılan ve Malatya Cezaevi’ndeki gözlemlerine dayanan “Karılar Koğuşu” kadınlar koğuşunun iç yüzünü ve yazarın cezaevi günleri psikolojisini yansıtır. Romanın başkahramanı İstanbullu Murat Bey’dir.

    Eserleri:

    Hikâye: Göl İnsanları

    Roman: Sağırdere, Esir Şehrin İnsanları, Körduman, Rahmet Yolları Kesti, Yedi Çınar Yaylası, Köyün Kamburu, Esir Şehrin Mahpusu, Bozkırdaki Çekirdek, Kelleci Memet, Yorgun Savaşçı, Devlet Ana, Kurt Kanunu, Büyük Mal, Yol Ayrımı, Namusçular, Karılar Koğuşu, Hür Şehrin İnsanları, Bir Mülkiyet Kalesi, Damağası

    Mektup: Kemal Tahir’den Fatma İrfan’a Mektuplar

    Notlar: Kemal Tahir’in Notları

Toplumcu Gerçekçi Eserler
Online Test

Bir yorum ekle

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.