İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı

Başlangıcı tam olarak bilinmeyen, çok eski zamanlarda başlayıp Türklerin İslamiyet’i kabulüne kadar geçen döneme İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı adı verilir. Genellikle göçebe kültürün etkisi altındaki Türkler, bu dönemde genellikle sözlü ürünler vermişlerdir. Ancak 8. yüzyıl itibariyle yazılı ürünler de verilmeye başlamıştır. İslamiyet öncesi Türk edebiyatı sözlü edebiyat ve yazılı edebiyat olmak üzere iki başlıkta incelenir. Sözlü edebiyat ürünlerinden “destan” türünün bu döneme hakim olması nedeniyle “Destan Dönemi” olarak da adlandırılan İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı 11. yüzyıla kadar devam etmiştir. Bu döneme “Destan Dönemi” adı da verilir. Bunun nedeni Türk edebiyatına ait destanların birçoğunun bu dönemde oluşmasıdır. Destan, oluşumu bakımından Tarih Öncesi Çağların ya da tarihin ilk çağlarının edebî türüdür. Dolayısıyla destanlar yaratmış bir millet olmak, köklü bir geçmişe sahip olmakla mümkündür. Destan oluşturacak kadar köklü bir geçmişi olmayan milletlerin destanı da yoktur. Türk milleti, tarihin en eski toplumlarından olduğu için çok sayıda destana sahiptir.

  • Bu dönem ürünleri Orta Asya bozkırlarındaki göçebe yaşam biçiminin izlerini taşır. Avcılık ve hayvancılığın başlıca geçim kaynakları olduğu bu yaşam biçiminde Şamanizm, Budizm, Manihaizm gibi inançlar da belirleyici olmuştur.
  • Destan Dönemi Edebiyatının zihniyetinde mitoloji en baskın ögedir.
  • Dil arı Türkçedir. Çince, Sanskritçe, Moğolca gibi yabancı dillerden geçen sözcükler yok denecek kadar azdır.
  • Anlatım yalın ve içtendir.

 



İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.