İletişim ve İletişimin Öğeleri

İLETİŞİM

» Duygu, düşünce veya bilgilerin çeşitli yöntemlerle başkalarına aktarılması ya da haberleşmedir. Bir başka deyişle “iletişim” en az iki insan ya da insan grubu arasında gerçekleşen, duygu, düşünce, davranış ve bilgi alışverişine denir.

» İletişim için bir kişi yeterli değildir. En az ki kişi gereklidir. Bir kişi duygu ve düşüncelerini karşıdaki kişi ya da kişilere aktarır. Karşısındaki kişi ya da kişiler de ona cevap verir. Böylece iletişim gerçekleşmiş olur. İletişim bir anda gerçekleşmez, süreç gerektirir.

» İnsan sosyal bir varlıktır. Bu sebeple sürekli ve her yerde iletişim halindedir. İletişimi sağlayan çeşitli yöntemler vardır. İnsanlar birbirleriyle beden hareketleri, renkler, çeşitli sesler ( ıslık) vb. yardımıyla iletişim kurabilir.

» İletişimin tarihi insanlık tarihi kadar eskidir. İnsanın ar olmasıyla ortaya çıkan iletişimin temelinde paylaşma ihtiyacının giderilmesi yatmaktadır.

Örneğin trafik polisiyle insanlar beden hareketleri yoluyla iletişim kurabilir. Trafik polisinin el kaldırması sürücüler için dur anlamındadır. Ders bittikten sonra zilin çalması yine bir iletişimdir; çünkü zil teneffüs anlamındadır.

» Bütün iletişim yollarından en yaygın, en kolay, en sağlıklı ve ekonomik olanı dildir. Yazıyla ya da sözle yani dile aktarılan bir mesaj insanlara daha kolay bir şekilde ulaşabilir. Öteki iletişim yollarıyla anlaşmak sınırlı ve zordur. İletişim olgusunun temelinde paylaşma ihtiyacının giderilmesi vardır.
İletişimin çeşitli türleri vardır:

Beden hareketleriyle gerçekleştirilen iletişim,
simgelerle gerçekleştirilen iletişim,
dille gerçekleştirilen iletişim vb.
Günlük hayatta bunların hepsi kullanılmaktadır. Ne var ki en yaygın olarak kullanılan yöntem dille gerçekleştirilen iletişimdir. İletişim bireyi sosyalleştirir.

İletişim olmadan insanların bir arada bulunmaları, toplum oluşturmaları mümkün değildir. İletişimi olmayan insan büyük bir yalnızlık içindedir. İletişim bu yüzden çok önemlidir.

İnsanlar tarih boyunca çok değişik iletişim araçları kullanmışlardır: Mağara duvarlarına çizilen resimler, duman, ateş, mektup, kuş, ıslık, trafik işaretleri, internet…

 

İLETİŞİMİN ÖGELERİ

İletişimin gerçekleşebilmesi için bazı temel öğelere ihtiyacı vardır. İletişimin temel öğeleri şunlardır:

1.İleti: Gönderilmek istenilen bilgi, düşünce, duygu ve isteğe “ileti” denir. Yani ileti konuşan insanın karşısındakine iletmek istediği mesajdır.

2.Gönderici: Duygu, düşünce, bilgi ve istekleri aktaran yani sözü söyleyen kişi veya kişilerdir. Her türlü iletişimde öncelikle gönderici gerekir. Göndericiye kaynak ya da verici de denir.

3.Alıcı: Duygu, düşünce, bilgi ve isteklerin aktarıldığı, iletildiği kişi ya da topluluktur. İletinin yani mesajın gönderildiği kişidir.

4.Bağlam: Bir dil birimini çevreleye, ondan önce veya sonra gelen, birçok durumda söz konusu birimi etkileyen, onun anlamını, değerini belirleyen birim ya da birimler bütünüdür. ( TDK)

Aslında bağlam, bir sözcüğün farklı cümlelerde farklı anlamlar kazanmasıdır. Yani bağlam çok anlamlılıktır.

Bir sözcüğün hangi anlamda kullanıldığını bağlamına yani sözcüğün cümlede kazandığı anlama göre belirleriz.

“Bugün hava çok durgun.”( sakin)
“Bugün kardeşin her zamankinden durgun gözüküyor.” (neşesiz-keyifsiz)
“Bugünlerde Türkiye’de piyasalar durgun.”(canlı olmayan- hareketsiz)

Yukarıdaki üç cümlede durgun kelimesi farklı anlamlarda kullanılmıştır. Görüldüğü gibi bir kelime farklı cümlelerde farklı anlamlar kazanabiliyor. İşte bu bağlamdır.

“Çalılıklardan iki el silah sesi duyuldu.” (adet)
“El var pençe olmuş, el var yumruk olmuş.” ( insan eli)
“Kâtip benim ben kâtibin, el ne karışır.” (yabancı)

5.Kanal: Göndericinin iletiyi alıcıya gönderirken kullandığı yol, yöntem veya araçtır. Konuşma için hava ve söz, yazı için kâğıt ve kalem birer kanaldır.

6.Fitre: Alıcının mesajı kendine göre değerlendirme tarzıdır.

Bu kavram algılamayla yakından ilişkilidir. Algı; kişinin, bilgiyi duyma, anlama ve değerlendirme sürecidir. Kişinin beklentileri, geçmiş yaşamı, ön yargıları, şartlanmışlıkları ile toplumsal ve kültürel unsurlar algıyı ve algılamayı etkilemektedir.

Tüm bu unsurlar kişilerin aynı mesajı farklı algılamalarına sebep olmaktadır.

7.Şifre( Kod): Konuşan kişi anlatacaklarını yazıyla, resim çizerek, rakamlarla ya da hareket yaparak anlatmaya çalışabilir. İşte bu tür iletişim şekillerine kod(şifre) denir. Harf, rakam, resim, birer şifredir.

Şifrenin belli kuralları vardır ve şifre doğaldır.

8.Dönüt(Geri Bildirim): Alıcının göndericiye verdiği olumlu ya da olumsuz her türlü yanıttır.

“Annesi Melih’i arayıp ona: “Eve giderken ekmek aldın mı?” diye sordu. Melih de annesine: “ Hayır, ben almadım, sen alsan iyi olur.” diye cevap verdi. Bu örnekte Melih’in annesine verdiği cevap dönüttür.

Bir yorum ekle

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.