Halide Edip Adıvar

  1. Milli Edebiyat ve Cumhuriyet dönemi edebiyatının ünlü yazarlarından olan Halide Edip, eğitimcilik, müfettişlik yapmış, İstanbul Üniversitesi’nde İngiliz Dili ve Edebiyatı profesörü olarak çalışmıştır.
  2. 1920’li yıllarda Kurtuluş Savaşı’nda görev almıştır.
  3. Sanat dünyasına “Halide Salih” imzasıyla adım atan sanatçı başlangıçta makaleler, öyküler yazmış çeşitli yazarlarla ilgili incelemeler yapmıştır.
  4. Sanatçının roman, öykü, tiyatro, inceleme… alanında eserleri vardır. En başarılı eserleri Kurtuluş Savaşı yıllarında yazdığı romanlardır.
  5. Milli Edebiyat ve Yeni Lisan tartışmaları sırasında yeni ve yalın bir dille ortaya çıkmış, romantizmden, realizme doğru bir gelişme göstermiştir.
  6. Halide Edip Adıvar’ın eserlerinde güçlü kadın kişilikler ön plandadır. (Vurun Kahpe-Aliye); Ateşten Gömlek (Ayşe)
  7. Eserlerinde kişileri, içinde yaşadıkları olay çerçevesinde anlatmıştır.
  8. Romanları genellikle İstanbul’da geçer, üslubunun çok akıcı olduğu söylenemez.
  9. Romancılığı üç dönemde incelenebilir:

İlk dönem: Bireysel duyguları ve kadın psikolojisini işleyen romanlar yazmıştır (Seviye Talip, Handan).

İkinci dönem: Realist bir anlayışla Kurtuluş Savaşı döneminin sosyal olayları üzerinde durmuş, Milli Mücadele ruhunu yansıtmıştır (Ateşten Gömlek, Vurun kahpeye).

Son dönem: Gelenek ve göreneklerin yön verdiği yaşama biçimini konu edinen töre romanları yazmıştır (Sinekli Bakkal, Tatarcık).

  1. Romanlarındaki gözlemler sağlam, betimlemeler güçlüdür. Ancak dil savruk ve özensiz kullanılmıştır. Yalın bir Türkçesi vardır.
  2. Sinekli Bakkal romanıyla CHP’nin 1942’deki roman yarışmasında birincilik kazanmıştır. (Bu roman önce İngilizce olarak yazılmış ve İngiltere’de The Clown and His Daughter -Soytarının Kızı adıyla yayımlanmıştır.)

Eserleri:

Sinekli Bakkal‘da II. Abdülhamit dönemi anlatılır. Yazar bu romanında Rabia adlı kadın kahramanın kişiliğinde Doğu kültürünü, İtalyan Peregrini ile de Batı kültürünü yansıtmaya çalışır. Eserde Jön -Türklerin faaliyetlerine de yer verilir.

Ateşten Gömlek‘te Kurtuluş Savaşı yılları (İzmir’in işgalinden sonraki durum) anlatılır.

Vurun Kahpeye‘de Anadolu’ya öğretmenlik yapmaya giden bir genç kızın (Aliye), düşman işbirlikçileri tarafından linç edilişi öyküleştirilir.

Mor Salkımlı Ev‘de yazarın çocukluk anıları,

Türk’ün Ateşle İmtihanı’nda ise Milli Mücadele döneminin anıları dile getirilmiştir.

Halide Edip Adıvar’ın diğer eserleri şunlardır :

Seviye Talib (roman)                          Raik’in Annesi (roman)

Handan (roman)                                  Yeni Turan (roman)

Mevut Hüküm (roman)                     Kalp Ağrısı (roman)

Zeyno’nun Oğlu (roman)                   Yol Palas Cinayeti (roman)

Tatarcık (roman)                                 Sonsuz Panayır (roman)

Akile Hanım Sokağı (roman)             Harap Mabetler (roman)

Dağa Çıkan Kurt (öykü)                      İzmir’den Bursa’ya (öykü)

Kenan Çobanları (oyun)                     Meşke ve Ruh (oyun)

Yorum yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.