Empresyonizm

  • 19 yy. sonlarında Fransa’da doğmuş bütün sanat dallarını etkilemiştir.
  • Realizme, naturalizme ve parnasizme tepki olarak doğmuştur.
  • Sanat üzerinde konu edilen varlığın realist ve objektif yönüne değil, sanatçıda uyardığı izlenimleri anlatmak amacı güder. Bu nedenle Türk edebiyatında “izlenimcilik” olarak da bilinir.
  • Empresyonistler, tabiatı gerçekte olduğu gibi değil, ancak onda edinilen izlenimler ölçüsünde ve niteliğinde anlatmayı gaye edinirler.
  • Nesnelere değişik anlamlar yüklenir.
  • İzlenimler sanatçıdan sanatçıya değişeceği için ortaya konan eser, ortaya getirenin kişiliğini yansıtır. Dile getirmek istedikleri kendi iç dünyalarıdır. Bu nedenle öznelliğe büyük önem verilir.
  • Sembolizme benzemesine rağmen bir yönüyle ondan ayrılır. Sembolistler biçime önem verirken, Empresyonizm’de biçim önemli değildir.

 

Empresyonizmin sanat/edebiyattaki ilke ve nitelikleri:

2. İzlenimlerin aktarılmasını esas alma: Sanatçının görme duyusuyla iç dünyası arasındaki ilişkiye dayanır. Descartes’in ” Düşünüyorum , öyleyse varım” yargısıyla formüle ettiği akılcılığı, Andre Gide’in:” Hissediyorum, öyleyse varım .”felsefiyle  karşılamışlardır.

2. Edebiyatta empresyonizm: Empresyonizm tiyatro ve şiir türlerinde etkilidir.Sembolizmle iç içe görülür.”empresyonist şiir” ;dış dünyanın , sanatçının iç dünyasının perspektifinden görünüşüne dayanır.Doğal olarak bu durum, sanatta, sanatçının önem kazanması,merkeze alınmasını sağlamıştır.

Temsilcileri:

Rimbaud
Verlaine
James Joyce
Rilke

NOT: Türk edebiyatında tam olarak bu akıma bağlı sanatçı yoktur. Ahmet Haşim, Cenap Şahabettin ve Ahmet Muhip Dıranas‘ta empresyonizmin etkileri görülür.

 

Batı Edebiyat Akımları



İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.