Düşsel (Fantastik) Anlatım

Düş ya da rüya uyurken zihinde beliren olayların, düşüncelerin bütününe verilen isimdir. Düş kelimesi gerçekte olmayan şeyler, imgeler için de kullanılır. Gerçekleşmesi istenen şeyler, umutlar için de düş kelimesi kullanılır. Bu yüzden düşsel ya da fantastik anlatım, gerçek olmayan, hayali anlatım demektir.

Düşsel anlatım, masallarda, korku romanlarında, bilim kurgu romanlarda ve filmlerde sıkça kullanılan bir anlatım yöntemidir.

Hüseyin Nihal Atsız’ın Ruh Adamı ve Ahmet Bican Ercilesun’un 2BA Beden Beyin Akımı isimli romanları edebiyatımızın önemli fantastik eserlerindendir.

Düşsel Anlatımın Özellikleri:

  • Düşsel anlatımda konu; olağanüstü ve fantastik özelliklere sahip, hayal ürünüdür.
  • Zaman belirli ya da belirsizdir; olağanüstü özelliklere sahip olabilir.
  • Mekân, olağanüstü, düşsel öğelerden oluşmuş olabilir. Mekân günlük yaşamda karşılaşamayacağımız niteliktedir.
  • Kişiler çoğu zaman gerçekten uzak kişilerdir. Olağanüstü nitelikte olabilirler.
  • Düşsel anlatımda hayal, varsayım, abartma, kişileştirme gibi unsurlar çok kullanılır.
  • Daha çok di’li veya miş’li geçmiş zaman kipi kullanılır.

Örnekler: Harry Potter, Yüzüklerin Efendisi, Yıldız Savaşları
Düşsel Anlatımın diğer anlatım türleriyle karşılaştırılması:

Benzerlikleri:

Her iki anlatımda da yapıyı meydana getiren ögeler (kişi, zaman, mekan ve olay örgüsü) aynıdır.

Farklılıkları:

  • Düşsel anlatımda konu: olağanüstü ve  fantastik özelliklere sahip hayal ürünüdür.
    Düşsel olmayan anlatımda: Konu yaşanmış ya da yaşanabilir olmalıdır. Günlük yaşama ait unsurlar konu olabilir.
  • Düşsel anlatımda: Tema hayali unsurlardan oluşur.
    Düşsel olmayan anlatımda: Tema konuyla ilgili olarak günlük yaşama ait, yaşanabilir özelliktedir.
  • Düşsel anlatımda: Zaman belirli ya da belirsizdir. Bazen zaman ötesi nitelikler taşır.
    Düşsel olmayan anlatımda: Zaman belirli ya da belirsizdir. İçinde bulunduğumuz zamanın özelliklerine sahiptir.
  • Düşsel anlatımda: Mekân olağanüstü, düşsel ögelerden oluşmuş olabilir. Mekân günlük yaşamda karşılaşamayacağımız niteliktedir.
    Düşsel olmayan anlatımda: Mekân, olağanüstü düşsel ögelerden uzak sıradan, günlük yaşamda karşılaşacağımız mekânlardır.
  • Düşsel anlatımda: Kişiler çoğu zaman gerçekten uzak kişilerdir. Olağanüstü nitelikte olabilirler.
    Düşsel olmayan anlatımda: Kişiler gerçekte olabilecek, sıradan, günlük yaşamda karşılaşabileceğimiz kişilerdir.

Bir yorum ekle

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.