Ahmet Rasim

1864 – 1932 tarihleri arasında yaşamış, Servet-i Fünûn döneminin bağımsız fıkra-sohbet ve anı yazarıdır.

Ahmet Rasim, İstanbul’da doğmuştur. Babası, o daha doğmadan annesini terk ettiği için çocukluğu annesinin yanında ve fakir bir hayat içinde geçmiştir. Darüşşafakada okumuş, bu mektebi birincilikle bitirmiş Posta – Telgraf Nazırlığı fen kalemine memur seçilmiştir. Fakat daha çocukluğundan beri yazı hayatına karşı büyük bir heves duyan muharrir bu vazifeden çabuk ayrılmış ve hayatını, muharrirliğe adamıştır. Arada bir öğretmenlik veya Maarif Nazırlığı teftiş ve muayene encümeni üyeliği gibi kısa süren bazı vazifeleri ve 1927 de İstanbul Milletvekili sıfatıyla bulunduğu Büyük Millet Meclisi Azalığı hariç tutulursa Sanatkârın bütün hayatı, Babıali’de geçmiştir.

Hayatının son yıllarında hastalanmış ve uzun bir hastalıktan sonra, Heybeliada’da ölmüş ve Ada mezarlığına gömülmüştür.

Ahmed Mithat Efendi tarzının, Servet-i Fünûn çağlarında yetiştirdiği popüler ve kudretli bir sanatçıdır.  Ahmed Rasim de matbuat hayatına, tıpkı Mithat Efendi gibi çok çeşitli konularda yazılar yazarak atılmış fakat güzel üslubu, bilgi ve zekâ unsurlar ile yüklü zarif yazıları ve gerçekten yerli ve zevkli söyleyişleriyle az zamanda sanat açısından Ahmet Mithat Efendiden üstün eserler vermeyi başarmıştır.

Kendi kendine Fransızca öğrenerek; yazı hayatına Fransızcadan tercüme ettiği fenni ve edebi yazılarla başlayan Ahmed Rasim, önce Ahmed Mithat Efendinin Tercüman-ı Hakikat’inde çalışmış, sonra Babıali’de neşredilen hemen bütün gazete ve dergilere yazı yazmıştır.

Fonografa, elektriğe dair yazılardan başlayarak, Batı klasiklerinden seçme parçalar tercümesine; tarihe ait eserlerden -alfabe dâhil- muhtelif derslere ait mektep kitaplarına varıncaya kadar, pek çeşitli eserler vermiştir.

Gazete ve dergilere makaleler, fıkralar, söyleşiler yazarak; kıvrak ve çekici üslubuyla, yerli ve temiz Türkçesiyle, çok geniş bir okuyucu kitlesi toplamayı başarmıştır. Ahmed Rasim’in, yaşanılmış ve yaşanılmakta olan hayatların karakteristik tarafları üzerinde nüfuzlu bir görüşü ve bu hadiselerin komik ve ibret verici taraflarını kuvvetle yakalayarak; onları, gerçekten sanatkârane bir üslupla bezemiştir.

Şiirleri divan tarzındadır. Nedim etkisiyle şarkılar yazmıştır.

Eserlerinde yaşama sevinci, mizah, halkın eğitimi, gelenek, görenek ve inançlar, İstanbul kültür ve hayatı yer almaktadır. Kadın-erkek ilişkilerinde katı ahlakçı bir tutum izlemiştir. Ahmet Mithat Efendi’nin faydacı üslubundan etkilenmiştir.

Telif – Tercüme yüz otuzu aşkın eseri bulunmaktadır. Ancak sanatçının önemli sayılan eserleri şunlardır:

Eşkâl-i Zaman,  fıkra
Gülüp Ağladıklarım  fıkra
Şehir Mektupları mektup-anı
Muharrir Bu Ya, sohbet
Falaka,  anı
Romanya Mektupları,    gezi yazısı

Bir yorum ekle

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.