Adile Sultan kimdir?

Hayatı

23 Mayıs 1826 tarihinde İstanbul’da doğmuştur. Sultan II. Mahmut’un, Zernigar Kadın Efendi’den olma kızıdır. Babasının sanat ve müziğe olan ilgisinin de etkisiyle sarayda çok iyi bir eğitim görmüştür. Hem annesini hem babasını genç yaşında kaybetmiş, ağabeyinin himayesinde büyümüştür. Yetişme dönemi Sultan Abdülmecid’in saltanat yıllarına rastlar. Adile Sultan yirmi yaşına geldiğinde Kaptan-ı Derya Mehmet Ali Paşa ile evlendirilmiş, hayatı boyunca eşine bağlı kalmıştır. Bu evlilikten olan çocuklarının ve eşinin arka arkaya vefatı Adile Sultan’ı derin bir kedere boğmuştur. Nakşibendi tarikatına girerek kendini yoksullara yardıma adayan Adile Sultan halkın büyük takdirini toplamıştır. Fındıklı’da bulunan sarayında dini-ilmi meclisler toplayarak sanat camiasına da katkıda bulunmuştur. Adile Sultan 12 Şubat 1899’da vefat etmiş, Eyüp’teki türbesine defnedilmiştir.

Edebi Kişiliği

  • 19. yüzyıl divan şairlerindendir.
  • Nakşibendi tarikatına mensuptur. Bu nedenle tasavvuf terbiyesi almıştır.
  • Şiirlerinin büyük bir bölümünü aruz ölçüsüyle yazmıştır.
  • Hece ölçüsüyle yazdığı şiirlerinde ise halk edebiyatının tesiri hissedilir.
  • Şiirlerinde Yunus Emre, Fuzuli, Şeyh Galip gibi edebiyatımızın büyük isimlerinin etkisi de görülür.
  • Mesnevi türünde eserleri vardır.
  • Muhibbi divanının basılması için çalışmalar yapmıştır.
  • Şiirlerinin sanat gücü çok yüksek olmasa da kendinden sonra gelen Leyla Hanım, Fitnat Hanım gibi kadın şairlere öncülük etmiştir.

Eserleri

Divan
Tahassürname
İftirakname

Şiirlerinden Örnekler

Gazel

Aşkta kanun imiş âşıklara cevr eylemek
Âşık oldur kim cefâ-yı yâre sabretmek gerek

Aşk nâz ü şîve evvel gösterir âşıklara
Âşık ol demde ona cânı fedâ etmek gerek

Âşıkın ancak murâdı dostunun maksâdudur
Çekse de bin derd ü mihnet hep sebât etmek gerek

Arzâ-yı dü-cihândan geçmedir aşka nişân
Terk-i cân edip reh-i cânâna azm etmek gerek

Âftâb-âsâ bilip her zerresin nâr-ı safâ
Her belâ dosttan gelir kim merhabâ etmek gerek

Havf-ı a’dâ eylemez olan müsellah aşk ile
Yanmadan Hakka erilmez pertev-i tevhîd gerek

Nefsle cehd et tecellî eylesin aşk-ı Hudâ
Beyt-i kalbi Âdile ma’mâr ü pâk etmek gerek

 

Sultan Abdülaziz Han’a Mersiye

Nasıl yanmam kim, oldu olanlar Şâh-ı Devranâ
Bilinmez oldu hâli, kıydılar ol zıll-i Yezdân’a
0 gitdi mülk-i ukbâya, firâkı geçti tâ câna
Saraya velvele saldı, cihânı koydu efgâna
Cihân mâtem tutup kan ağlasın Abdülaziz Hân’a
Meded Allah, mübârek cismi ki, boyandı al kana
Nasıl, hemşîresi bu Âdile yanmaz o Hâkân’a
Ki, kıydı bunca zâlimler karındaşı cihan-bâna
Rızâ vermezdi adl ü şefkati zulm-i müşîrâna
Bütün nâr-ı firâkı saldı, kalb-i ehl-i  îmâna
Cihân mâtem tutup kan ağlasın Abdülaziz Hân’a
Meded Allah, mübârek cismi ki, boyandı al kana



İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.